akṣamāla
← Back to గ · Booklets 11–20 (digitized file 2)

గుడాకేశః guḍākēśaḥ

Original — తెలుగు
  1. గుడాకాయాః నిద్రాయాః ఈశాః, జితనిద్రః; అతః సర్వత్ర సాధనః.

(గుడాకమనగా నిద్ర, దానికి ఈశుడు, ప్రభువు - నిద్రను జయించినవాడు; అంతటను సాధించువాడు).

  1. “నిద్రాలస్యే గుడాకాస్యాత్” ఇతి గుడాకా నిద్ర, తస్యాః ఈశో గుడా కేశః| ప్రబుద్ధ స్వభావం ఇత్యర్థః; పిండిత కేసః ఇతివా, జితాలస్యః

(గుడాకా అనగా నిద్ర, ఆలస్యము - దానికి నిద్రకు ఈశుడు గుడాకేశుడు - నిద్రను జయించినవాడు; ఆలస్యము లేనివాడు, ఎల్లపుడు జాగరూకుడై యుండువాడు). (చురుకుతనముగలవాడు).

  1. గుడా + కేశః - (దట్టమైన కేశములు కలవాడు).

  2. వక్ర కేశః - గుడాలకా వృతం ఇత్యత్రేవ గుడ శబ్దో వక్రపర్యాయః, గుడాః,వక్రాః ఆ సమంతాత్ కేశాః యస్య సః.

(వంకరలైన తలవెండ్రుకలు గలవాడు, రింగులుగానున్న జుట్టు కలవాడు).

  1. నిద్ర, ఆలస్యము తమోగుణలక్షణములు. అందుచేత తమోగుణమును జయించినవాడు.

  2. శివుడు, అర్జునుడు.

Transliteration
  1. guḍākāyāḥ nidrāyāḥ īśāḥ, jitanidraḥ; ataḥ sarvatra sādhanaḥ.

(guḍākamanagā nidra, dāniki īśuḍu, prabhuvu - nidranu jayiṃcinavāḍu; aṃtaṭanu sādhiṃcuvāḍu).

  1. “nidrālasyē guḍākāsyāt” iti guḍākā nidra, tasyāḥ īśō guḍā kēśaḥ| prabuddha svabhāvaṃ ityarthaḥ; piṃḍita kēsaḥ itivā, jitālasyaḥ

(guḍākā anagā nidra, ālasyamu - dāniki nidraku īśuḍu guḍākēśuḍu - nidranu jayiṃcinavāḍu; ālasyamu lēnivāḍu, ellapuḍu jāgarūkuḍai yuṃḍuvāḍu). (curukutanamugalavāḍu).

  1. guḍā + kēśaḥ - (daṭṭamaina kēśamulu kalavāḍu).

  2. vakra kēśaḥ - guḍālakā vṛtaṃ ityatrēva guḍa śabdō vakraparyāyaḥ, guḍāḥ,vakrāḥ ā samaṃtāt kēśāḥ yasya saḥ.

(vaṃkaralaina talaveṃḍrukalu galavāḍu, riṃgulugānunna juṭṭu kalavāḍu).

  1. nidra, ālasyamu tamōguṇalakṣaṇamulu. aṃducēta tamōguṇamunu jayiṃcinavāḍu.

  2. śivuḍu, arjunuḍu.

English

English translation not yet available for this entry. Let us know if you'd like to help.