akṣamāla
← Back to ప · Booklets 21–30 (digitized file 3)

పురం puraṃ

Original — తెలుగు
  1. హస్త పాదాదిభిః సర్వైరవయవైః పూర్య తే ఇతి పురం, శరీరం, భోగాయతనం.

(చేతులు,కాళ్ళు, మొదలగు సర్వావయవములతో పూర్తిగా నిండియున్నది - కావలసిన అంగములన్నియు కలది - పురము; శరీరము; విషయభోగములకు ఆశ్రయమైనది).

  1. దేహం భగవత్కృతం, తన్నివాస భూతం దేహం; యద్వా, స్వకర్మకృతం దేహం.

(తాను నివసించుటకు భగవంతుడు చేసుకొనిన దేహము; లేక, జీవుడు తాను చేసిన కర్మవలన చేసుకొనిన దేహము).

  1. “పురమివ పురం ద్వార ద్వారపాలాధిష్టాత్రా ద్యనేక పురోపకరణ సంపత్తి దర్శనాచ్చరీరం పురం చ, సోపకరణం శరీరాఖ్యం పురం. ఏకాదశ ద్వారాణి అస్య సప్త శీర్షాణి యాని నాభ్య సహార్వాంచితీణీ శరస్య ఏకం, తైః ఏకాదశద్వారం పురం”.

(పురమువలె నుండునది - ద్వారములు, ద్వారపాలకులు, యజమాని మొదలగునవి - ఇంటికి కావలసిన ఉపకరణములు - గల పురమువలె నుండు శరీరము ఒక పురము, - ఏడు శీర్షములు, మొదలగు ఏడు ద్వారములుగల పురము.

  1. “జ్ఞానేంద్రియ పంచకం, కర్మేంద్రియ పంచకం, ప్రాణాది పంచకం, వియదాది పంచకం,అంతఃకరణచతుష్టయం, అవిద్యా కామకర్మ తమాంసి అష్టపురం” (పైంగలోపనిషత్)

(జ్ఞానేంద్రియములైదు, కర్మేంద్రియములైదు, ప్రాణములు అయిదు, ఆకాశము మొదలగు భూతములు అయిదు,అంతఃకరణము (చిత్తము, బుద్ధి, మనస్సు, అహంకారము అనునవి నాలుగు) అవిద్యాకామము, కర్మము, తమస్సు - ఇవన్నియు కలిసిన శరీరము పురము).

  1. “పురం ఇతి జననాది క్రియారహితస్య ఋజు బుద్ధేః వివేకినః ఆత్మనః ఏకాదశేంద్రియ లక్షణ బహిర్నిర్గమ ద్వారోపేతం శరీరాఖ్యం పురం భవతి. పురుస్వామినః యథాపురం వివిక్తం భవతి, తథా శరీరమపి స్వాత్మనః వివిచ్య జ్ఞాతం భవతి అవివేకినస్తు దేహ ఆత్మైవ భవతి ఇతి భావం - ఏకాదశద్వారపురం”.

(జన్మ మొదలగు కర్మలు లేని ఆత్మకు ఏకాదశేంద్రియములతో కూడియుండి, అందులోనుండి పైకిపోవుటకు - దానిని విడిచిపెట్టుటకు - ద్వారముగల శరీరమే పురము - ఇంటి యజమానునకు ఇల్లు ఏ విధముగా పూర్తిగా తెలిసి యుండునో ఆ విధముగానే శరీరమను పురమును దాని యజమాని అయిన ఆత్మకు తెలిసియుండును - ఆత్మజ్ఞానము లేనివానికి యీ దేహమే ఆత్మ యనిపించును).

Transliteration
  1. hasta pādādibhiḥ sarvairavayavaiḥ pūrya tē iti puraṃ, śarīraṃ, bhōgāyatanaṃ.

(cētulu,kāḷḷu, modalagu sarvāvayavamulatō pūrtigā niṃḍiyunnadi - kāvalasina aṃgamulanniyu kaladi - puramu; śarīramu; viṣayabhōgamulaku āśrayamainadi).

  1. dēhaṃ bhagavatkṛtaṃ, tannivāsa bhūtaṃ dēhaṃ; yadvā, svakarmakṛtaṃ dēhaṃ.

(tānu nivasiṃcuṭaku bhagavaṃtuḍu cēsukonina dēhamu; lēka, jīvuḍu tānu cēsina karmavalana cēsukonina dēhamu).

  1. “puramiva puraṃ dvāra dvārapālādhiṣṭātrā dyanēka purōpakaraṇa saṃpatti darśanāccarīraṃ puraṃ ca, sōpakaraṇaṃ śarīrākhyaṃ puraṃ. ēkādaśa dvārāṇi asya sapta śīrṣāṇi yāni nābhya sahārvāṃcitīṇī śarasya ēkaṃ, taiḥ ēkādaśadvāraṃ puraṃ”.

(puramuvale nuṃḍunadi - dvāramulu, dvārapālakulu, yajamāni modalagunavi - iṃṭiki kāvalasina upakaraṇamulu - gala puramuvale nuṃḍu śarīramu oka puramu, - ēḍu śīrṣamulu, modalagu ēḍu dvāramulugala puramu.

  1. “jñānēṃdriya paṃcakaṃ, karmēṃdriya paṃcakaṃ, prāṇādi paṃcakaṃ, viyadādi paṃcakaṃ,aṃtaḥkaraṇacatuṣṭayaṃ, avidyā kāmakarma tamāṃsi aṣṭapuraṃ” (paiṃgalōpaniṣat)

(jñānēṃdriyamulaidu, karmēṃdriyamulaidu, prāṇamulu ayidu, ākāśamu modalagu bhūtamulu ayidu,aṃtaḥkaraṇamu (cittamu, buddhi, manassu, ahaṃkāramu anunavi nālugu) avidyākāmamu, karmamu, tamassu - ivanniyu kalisina śarīramu puramu).

  1. “puraṃ iti jananādi kriyārahitasya ṛju buddhēḥ vivēkinaḥ ātmanaḥ ēkādaśēṃdriya lakṣaṇa bahirnirgama dvārōpētaṃ śarīrākhyaṃ puraṃ bhavati. purusvāminaḥ yathāpuraṃ viviktaṃ bhavati, tathā śarīramapi svātmanaḥ vivicya jñātaṃ bhavati avivēkinastu dēha ātmaiva bhavati iti bhāvaṃ - ēkādaśadvārapuraṃ”.

(janma modalagu karmalu lēni ātmaku ēkādaśēṃdriyamulatō kūḍiyuṃḍi, aṃdulōnuṃḍi paikipōvuṭaku - dānini viḍicipeṭṭuṭaku - dvāramugala śarīramē puramu - iṃṭi yajamānunaku illu ē vidhamugā pūrtigā telisi yuṃḍunō ā vidhamugānē śarīramanu puramunu dāni yajamāni ayina ātmaku telisiyuṃḍunu - ātmajñānamu lēnivāniki yī dēhamē ātma yanipiṃcunu).

English

English translation not yet available for this entry. Let us know if you'd like to help.