← Back to త · Booklets 21–30 (digitized file 3)

తమసః పరః tamasaḥ paraḥ

Original — తెలుగు
  1. తమసః అజ్ఞానాత్ పరం అనం స్పృష్టం ఉచ్యతే, అజ్ణానాసం స్పృష్టం ఇత్యర్ధః - అజ్ఞానాత్ పరం పరతః వర్తమానం, జ్ఞానరూపమిత్యర్ధః.

(తమస్సు అనగా అజ్ఞానము - అజ్ఞానమునంటనిది, అజ్ఞానము కన్న వేరుగానున్నది, ఉత్కృష్టమైనది - జ్ఞానరూపమని యర్ధము).

  1. అజ్ఞానాత్ పృథక్ వర్తతే (అజ్ఞానముకన్న వేరైనది).

  2. “అజ్ఞానలక్షణాత్ మోహాంధకారాత్ పరం” (శ్రీశంకరః)

(అజ్ఞానలక్షణమైన మోహాంధకారముకన్న ఉత్కృష్టమైనది).

  1. అవిద్యా యాః పరం, మాయాతీత మిత్యర్ధః.

(అవిద్యకన్న ఉత్కృష్టమైనది, మాయకు అతీతమైనది, మాయను మించినది, మాయకు లొంగనిది).

“తమసః అవిద్యాతః పరస్తాత్, అవిద్యారహిత బ్రహ్మత్వ స్వరూపం”.

(తమస్సు అనగా అవిద్య - అవిద్యకన్న పరమైనది, ఉత్కృష్టమైనది - అనగా, అవిద్యతోకలియని బ్రహ్మస్వరూపము)

  1. తమసః అవ్యక్తాత్ పరతః స్థితం.

(తమస్సు అనగా అవ్యక్తము - స్పష్టముగా కనబడనిది - అవ్యక్తముకంటె మీద నున్నది - అవ్యక్తముకంటె ఉత్కృష్టముగా ఉండునది).

“తమసః ప్రకృతేః పరః”. (తమస్సు అనగా ప్రకృతి - దానికన్న ఉత్కృష్టమైనవాడు).

  1. తమశ్శబ్దః సూక్ష్మావస్థ ప్రకృతి వచనః, ప్రకృతేః పరం - ఇత్యర్ధః.

(తమస్సు అనగా సూక్ష్మావస్థలోనున్న ప్రకృతి. అందుచేత ప్రకృతి కన్న ఉత్కృష్టమైనవాడు).

  1. తమః పారవర్తీ -,అధవా, ప్రలయ దశాయాం ఏకత్వావస్థా పన్నం, అవ్యక్త శరీరికం చ.

(తమస్సున కావలనుండువాడు, లేక ప్రళయకాలమందు ఒకటే అయిన అవస్థగలది - అవ్యక్తమనునది).

  1. యత్ర క్షీరాబ్దౌ హరేర్వాసః తదేవ తమసః పరం స్థానం, యద్వా లోకా లోకాద్రేః పరతః యత్తమసః తతః పరం స్థానం.

(పాలసముద్రములోని శ్రీమహావిష్ణువుయొక్క నివాసస్థానము. అదియే తమస్సు కన్న ఉత్కృష్టమైన స్థానము,లేక, లోకా లోకపర్వతములకు (లోకములకు అలోకములకు మధ్యను సరిహద్ధువలెనుండు పర్వతములకు ఆవల (మీద) నుండు అంధకారముకన్న అవతల యుండునది).

  1. “మూలప్రకృతేః యః పరస్తాత్ అసంగత్వేన అన్యథా స్థితః - తమసః అజ్ఞానస్య పరస్తాత్ పరస్మిన్ తథా విధప్రసిద్ధ ఉత్తమ పదం, వైకుంఠం”.

(మూలప్రకృతి కన్న వేరైనవాడు, ఉత్కృష్టమైనవాడు, వానితో కలిసియుండకపోవుటవలన వానికన్న వేరైనవాడు. తమస్సు అనగా అజ్ఞానము, దానికన్న ఉత్కృష్టమైనవాడు - ఆప్రకారముగా ఉన్న శ్రీమహావిష్ణువుయొక్క “తద్విష్ణోః పరమం పదం” అని ప్రసిద్ధికెక్కిన పరమపదమగు వైకుంఠము).

  1. తమసః ప్రాకృతాత్ సర్వస్మాల్లోకాత్ పరస్తాత్ ఉత్తరస్మిన్ స్వా సాధారణే పరమపదే వర్తమానం.

(తమస్సు అనగా ప్రకృతికి సంబంధించిన సమస్త లోకములు - వాటికన్న పరమందు (ఉత్తరమందు) (మీదను) ఉన్న పరబ్రహ్మయొక్క అసాధారణమైన పరమపదమను వైకుంఠమునందుండువాడు).

  1. “తమసః అవిద్యాలక్షణాత్ పారం పరం అవిద్యా అసంస్పృష్టం పరమార్ధ తత్వం ప్రత్యగభిన్న స్వరూప మిత్యర్ధః - ప్రత్యగభిన్న స్వరూప మిత్యర్ధః”

(అవిద్యాలక్షణముగల తమస్సు కన్న పరుడు, ఉత్కృష్టుడు, అనగా, అవిద్య అంటనివాడు పరమార్ధమైన, పరమపురుషార్ధమైన మోక్షరూపమగు తత్వముగలవాడు, ప్రత్యగభిన్నుడు - ప్రత్యగాత్మకన్న వేరుగానివాడు).

  1. “ఆత్మా(అ)యం కేవలః స్వచ్ఛః శాంతః సూక్ష్మః సనాతనః |

అస్తి సర్వాంతరః కశ్చిత్ చిన్మాత్రః తమసః పరః“.

(ఆత్మ కేవలుడు, శుద్ధుడు, శాంతుడు, సూక్ష్ముడు, సనాతనుడు, చిన్మాత్రుడు, అన్నింటిలోను ఉన్నవాడు. తమస్సు కన్న పరుడు).

  1. ఆదిత్యస్యేన సర్వస్య ప్రపంచావ భాసకః |

ప్రకాశో యస్యతం తస్మాన్మోహాంధ తమసః పరం“.|| (గీతాభావప్రకాశము - 8 - 69 to 71)

(సూర్యుడు ఏ ప్రకారము తనకాంతిచేత ప్రకాశింపచేయునో ఆ ప్రకారముగానే ప్రపంచమునంతను ప్రకాశింపచేయువాడు భగవంతుడు. అట్లుప్రకాశింపచేయుటవలన మోహమను అంధకారమును తొలగించి దానికంటె పరముడై యుండువాడు).

  1. ఆదిత్యవర్ణం తమసః పరస్తాత్. (శ్రీమద్భగవద్గీత - 8 - 9)
Transliteration
  1. tamasaḥ ajñānāt paraṃ anaṃ spṛṣṭaṃ ucyatē, ajṇānāsaṃ spṛṣṭaṃ ityardhaḥ - ajñānāt paraṃ parataḥ vartamānaṃ, jñānarūpamityardhaḥ.

(tamassu anagā ajñānamu - ajñānamunaṃṭanidi, ajñānamu kanna vērugānunnadi, utkṛṣṭamainadi - jñānarūpamani yardhamu).

  1. ajñānāt pṛthak vartatē (ajñānamukanna vērainadi).

  2. “ajñānalakṣaṇāt mōhāṃdhakārāt paraṃ” (śrīśaṃkaraḥ)

(ajñānalakṣaṇamaina mōhāṃdhakāramukanna utkṛṣṭamainadi).

  1. avidyā yāḥ paraṃ, māyātīta mityardhaḥ.

(avidyakanna utkṛṣṭamainadi, māyaku atītamainadi, māyanu miṃcinadi, māyaku loṃganidi).

“tamasaḥ avidyātaḥ parastāt, avidyārahita brahmatva svarūpaṃ”.

(tamassu anagā avidya - avidyakanna paramainadi, utkṛṣṭamainadi - anagā, avidyatōkaliyani brahmasvarūpamu)

  1. tamasaḥ avyaktāt parataḥ sthitaṃ.

(tamassu anagā avyaktamu - spaṣṭamugā kanabaḍanidi - avyaktamukaṃṭe mīda nunnadi - avyaktamukaṃṭe utkṛṣṭamugā uṃḍunadi).

“tamasaḥ prakṛtēḥ paraḥ”. (tamassu anagā prakṛti - dānikanna utkṛṣṭamainavāḍu).

  1. tamaśśabdaḥ sūkṣmāvastha prakṛti vacanaḥ, prakṛtēḥ paraṃ - ityardhaḥ.

(tamassu anagā sūkṣmāvasthalōnunna prakṛti. aṃducēta prakṛti kanna utkṛṣṭamainavāḍu).

  1. tamaḥ pāravartī -,adhavā, pralaya daśāyāṃ ēkatvāvasthā pannaṃ, avyakta śarīrikaṃ ca.

(tamassuna kāvalanuṃḍuvāḍu, lēka praḷayakālamaṃdu okaṭē ayina avasthagaladi - avyaktamanunadi).

  1. yatra kṣīrābdau harērvāsaḥ tadēva tamasaḥ paraṃ sthānaṃ, yadvā lōkā lōkādrēḥ parataḥ yattamasaḥ tataḥ paraṃ sthānaṃ.

(pālasamudramulōni śrīmahāviṣṇuvuyokka nivāsasthānamu. adiyē tamassu kanna utkṛṣṭamaina sthānamu,lēka, lōkā lōkaparvatamulaku (lōkamulaku alōkamulaku madhyanu sarihaddhuvalenuṃḍu parvatamulaku āvala (mīda) nuṃḍu aṃdhakāramukanna avatala yuṃḍunadi).

  1. “mūlaprakṛtēḥ yaḥ parastāt asaṃgatvēna anyathā sthitaḥ - tamasaḥ ajñānasya parastāt parasmin tathā vidhaprasiddha uttama padaṃ, vaikuṃṭhaṃ”.

(mūlaprakṛti kanna vērainavāḍu, utkṛṣṭamainavāḍu, vānitō kalisiyuṃḍakapōvuṭavalana vānikanna vērainavāḍu. tamassu anagā ajñānamu, dānikanna utkṛṣṭamainavāḍu - āprakāramugā unna śrīmahāviṣṇuvuyokka “tadviṣṇōḥ paramaṃ padaṃ” ani prasiddhikekkina paramapadamagu vaikuṃṭhamu).

  1. tamasaḥ prākṛtāt sarvasmāllōkāt parastāt uttarasmin svā sādhāraṇē paramapadē vartamānaṃ.

(tamassu anagā prakṛtiki saṃbaṃdhiṃcina samasta lōkamulu - vāṭikanna paramaṃdu (uttaramaṃdu) (mīdanu) unna parabrahmayokka asādhāraṇamaina paramapadamanu vaikuṃṭhamunaṃduṃḍuvāḍu).

  1. “tamasaḥ avidyālakṣaṇāt pāraṃ paraṃ avidyā asaṃspṛṣṭaṃ paramārdha tatvaṃ pratyagabhinna svarūpa mityardhaḥ - pratyagabhinna svarūpa mityardhaḥ”

(avidyālakṣaṇamugala tamassu kanna paruḍu, utkṛṣṭuḍu, anagā, avidya aṃṭanivāḍu paramārdhamaina, paramapuruṣārdhamaina mōkṣarūpamagu tatvamugalavāḍu, pratyagabhinnuḍu - pratyagātmakanna vērugānivāḍu).

  1. “ātmā(a)yaṃ kēvalaḥ svacchaḥ śāṃtaḥ sūkṣmaḥ sanātanaḥ |

asti sarvāṃtaraḥ kaścit cinmātraḥ tamasaḥ paraḥ”.

(ātma kēvaluḍu, śuddhuḍu, śāṃtuḍu, sūkṣmuḍu, sanātanuḍu, cinmātruḍu, anniṃṭilōnu unnavāḍu. tamassu kanna paruḍu).

  1. ādityasyēna sarvasya prapaṃcāva bhāsakaḥ |

prakāśō yasyataṃ tasmānmōhāṃdha tamasaḥ paraṃ”.|| (gītābhāvaprakāśamu - 8 - 69 to 71)

(sūryuḍu ē prakāramu tanakāṃticēta prakāśiṃpacēyunō ā prakāramugānē prapaṃcamunaṃtanu prakāśiṃpacēyuvāḍu bhagavaṃtuḍu. aṭluprakāśiṃpacēyuṭavalana mōhamanu aṃdhakāramunu tolagiṃci dānikaṃṭe paramuḍai yuṃḍuvāḍu).

  1. ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt. (śrīmadbhagavadgīta - 8 - 9)
English

English translation not yet available for this entry. Let us know if you'd like to help.