← Back to బ · Booklets 31–40 (digitized file 4)

బ్రహ్మసంస్థుడు brahmasaṃsthuḍu

Original — తెలుగు
  1. “బ్రహ్మ సంస్థః ఇతి బ్రహ్మణి సమాప్తి రనన్య వ్యాపా రతా రూపం, తన్నిష్ఠత్వ మభి ధీయతే. తచ్చత్ర యాణామాశ్ర యణాం న సంభవతి స్వాశ్రమ కర్మవిహిత కర్మాననుష్ఠానే ప్రత్యవాయ శ్రవణాత్. పరివ్రాజకస్య తు సర్వకర్మ సన్యాసాత్ ప్రత్యవాయో న సంభవత్యనను ష్ఠాన నిమిత్తః శమ దమాదిస్తు తదీయోధర్మో బ్రహ్మ సంస్థతాయా ఉపోద్బలకో న విరోధీ. బ్రహ్మ నిష్ఠత్వ మేవహి తస్య శమ దమాద్యుప బృంహితం స్వాశ్రమ విహితం కర్మ యజ్ఞాదీని చేతరేషాం తద్వ్యతిక్రమే చ తస్య ప్రత్యవాయః. తథా చ” న్యాస ఇతి బ్రహ్మ, బ్రహ్మ హి పరః, పరోహి బ్రహ్మ తానివా ఏతాన్య వరాణి తపాంసి న్యాస ఏవాత్యరేచ యత్ -” “వేదాంత విజ్ఞాన సునిశ్చితార్థా స్సన్యాస యోగాద్యతయః. శుద్ధసత్వాః” ఇత్యాద్యాః శ్రుతయః. స్మృతయశ్చ “తద్బుద్ధ యస్తదాత్మాన స్తన్నిష్ఠా స్తత్పరాయణాః” ఇత్యాద్యాః - బ్రహ్మ సంస్థస్య కర్మాభావం దర్శయంతి. “అధ పరివ్రాడ్వివర్ణనాసా ముండో(అ)పరిగ్రహశ్శచిరద్రోహీ ఛైక్షాణో బ్రహ్మ భూయాయ కల్పతే” (శ్రీశంకరః – బ్రహ్మ సూత్రభాష్యే - 3 - 4 - 20)

“తద్బుద్ధయః = బ్రహ్మ చిత్తాః; తదాత్మనో = బ్రహ్మ స్వరూపాః; తన్నిష్ఠాః = శ్రవణాదిపరాః; తత్పరాయణాః = బ్రహ్మప్రేప్సవః, నిష్కామాః ఇతి యావత్” -

(బ్రహ్మ సంస్థమనగా ఇతర వ్యాపారము మాని బ్రహ్మమందే నిష్ఠకలిగియుండుట. ఇది బ్రహ్మచర్యము, గృహస్థాశ్రమము, వానప్రస్తాశ్రమములకు సంభవింపదు - ఎందుచేతననగా - ఆయా ఆశ్రమములకు విధించబడిన కర్మలను చేయనియడల ప్రత్యవాయము కలుగును - కనుక, సన్యాసి సమస్త కర్మలను విడిచిపెట్టినందున అతనికి ప్రత్యవాయము కలుగదు - సన్యాసికి శమ దమాదులవలన కలిగిన తన ఆశ్రమధర్మములను చేయుటయే, బ్రహ్మ సంస్థ యందుండుటయే ధర్మము - ఇతరులకు యజ్ఞ యాగాదులు చేయుట ధర్మము - అవి చేయనిచో ప్రత్యవాయము కలుగును - శ్రుతి యీ విధముగా చెప్పుచున్నది - “న్యాసమే బ్రహ్మ, బ్రహ్మమే పరము, పరమే బ్రహ్మము - తపస్సు మొదలగునవి. సన్యాసము కంటె తక్కువైనవి. సన్యాసము వీటికంటె ఉత్కృష్టమైనది”.అనియు, “ఉపనిషత్తులలో బోధవలన కలిగిన జ్ఞానముచేత సంశయములు తీర్చుకొని నిశ్చయమైన జ్ఞానము గలవారు సన్యాసయోగమువలన శుద్ధసత్వగుణము గల యోగులు” అనియు మొదలగునవి కలవు. స్మృతులు ఈ రీతిగా చెప్పుచున్నవి - బ్రహ్మమందే మనస్సు కలవారు, బ్రహ్మస్వరూపమే అయిన వారు శ్రవణమననములు మొదలగు వాటియందు పరాయణత్వము గలవారు, అనగా, బ్రహ్మమును కోరువారు, నిష్కాములు, ఇట్టివారు బ్రహ్మ సంస్థులు).

  1. బ్రహ్మసంస్థత్వమనగా సర్వభావములను పరబ్రహ్మమునందే నిలిపి ఇతర వ్యాపారములను మాని యుండుట

  2. బ్రహ్మణి ప్రత్యగ్రూపే సంస్థా సమ్యక్ నిష్ఠా యస్య సః.

(పరబ్రహ్మయందు నిష్ఠకలిగియుండుట).

  1. “బ్రహ్మ సంస్థో అమృతత్వమేతి”

(బ్రహ్మమందు నిష్ఠగలవాడు శాశ్వతఫలమగుముక్తిని పొందును). (సంస్థ = సమాప్తి - బ్రహ్మయందు సమాప్తి యనగా వేరే వ్యాపారము లేకుండుట).

Transliteration
  1. “brahma saṃsthaḥ iti brahmaṇi samāpti rananya vyāpā ratā rūpaṃ, tanniṣṭhatva mabhi dhīyatē. taccatra yāṇāmāśra yaṇāṃ na saṃbhavati svāśrama karmavihita karmānanuṣṭhānē pratyavāya śravaṇāt. parivrājakasya tu sarvakarma sanyāsāt pratyavāyō na saṃbhavatyananu ṣṭhāna nimittaḥ śama damādistu tadīyōdharmō brahma saṃsthatāyā upōdbalakō na virōdhī. brahma niṣṭhatva mēvahi tasya śama damādyupa bṛṃhitaṃ svāśrama vihitaṃ karma yajñādīni cētarēṣāṃ tadvyatikramē ca tasya pratyavāyaḥ. tathā ca” nyāsa iti brahma, brahma hi paraḥ, parōhi brahma tānivā ētānya varāṇi tapāṃsi nyāsa ēvātyarēca yat -” “vēdāṃta vijñāna suniścitārthā ssanyāsa yōgādyatayaḥ. śuddhasatvāḥ” ityādyāḥ śrutayaḥ. smṛtayaśca “tadbuddha yastadātmāna stanniṣṭhā statparāyaṇāḥ” ityādyāḥ - brahma saṃsthasya karmābhāvaṃ darśayaṃti. “adha parivrāḍvivarṇanāsā muṃḍō(a)parigrahaśśaciradrōhī chaikṣāṇō brahma bhūyāya kalpatē” (śrīśaṃkaraḥ – brahma sūtrabhāṣyē - 3 - 4 - 20)

“tadbuddhayaḥ = brahma cittāḥ; tadātmanō = brahma svarūpāḥ; tanniṣṭhāḥ = śravaṇādiparāḥ; tatparāyaṇāḥ = brahmaprēpsavaḥ, niṣkāmāḥ iti yāvat” -

(brahma saṃsthamanagā itara vyāpāramu māni brahmamaṃdē niṣṭhakaligiyuṃḍuṭa. idi brahmacaryamu, gṛhasthāśramamu, vānaprastāśramamulaku saṃbhaviṃpadu - eṃducētananagā - āyā āśramamulaku vidhiṃcabaḍina karmalanu cēyaniyaḍala pratyavāyamu kalugunu - kanuka, sanyāsi samasta karmalanu viḍicipeṭṭinaṃduna ataniki pratyavāyamu kalugadu - sanyāsiki śama damādulavalana kaligina tana āśramadharmamulanu cēyuṭayē, brahma saṃstha yaṃduṃḍuṭayē dharmamu - itarulaku yajña yāgādulu cēyuṭa dharmamu - avi cēyanicō pratyavāyamu kalugunu - śruti yī vidhamugā ceppucunnadi - “nyāsamē brahma, brahmamē paramu, paramē brahmamu - tapassu modalagunavi. sanyāsamu kaṃṭe takkuvainavi. sanyāsamu vīṭikaṃṭe utkṛṣṭamainadi”.aniyu, “upaniṣattulalō bōdhavalana kaligina jñānamucēta saṃśayamulu tīrcukoni niścayamaina jñānamu galavāru sanyāsayōgamuvalana śuddhasatvaguṇamu gala yōgulu” aniyu modalagunavi kalavu. smṛtulu ī rītigā ceppucunnavi - brahmamaṃdē manassu kalavāru, brahmasvarūpamē ayina vāru śravaṇamananamulu modalagu vāṭiyaṃdu parāyaṇatvamu galavāru, anagā, brahmamunu kōruvāru, niṣkāmulu, iṭṭivāru brahma saṃsthulu).

  1. brahmasaṃsthatvamanagā sarvabhāvamulanu parabrahmamunaṃdē nilipi itara vyāpāramulanu māni yuṃḍuṭa

  2. brahmaṇi pratyagrūpē saṃsthā samyak niṣṭhā yasya saḥ.

(parabrahmayaṃdu niṣṭhakaligiyuṃḍuṭa).

  1. “brahma saṃsthō amṛtatvamēti”

(brahmamaṃdu niṣṭhagalavāḍu śāśvataphalamagumuktini poṃdunu). (saṃstha = samāpti - brahmayaṃdu samāpti yanagā vērē vyāpāramu lēkuṃḍuṭa).

English

English translation not yet available for this entry. Let us know if you'd like to help.