akṣamāla
← Back to వ · Booklets 41–50 (digitized file 5)

వేదాంగములు vēdāṃgamulu

Original — తెలుగు

  1. శిక్షా - (స్వర ఉచ్ఛారణ శాస్త్రము),

  2. కల్పము = కర్మాచరణ విధానమును వీవరించు సూత్రములు

  3. వ్యాకరణము

  4. నిరుక్తము - కఠిన శబ్దముల వ్యుత్పత్తి వివరణము –

  5. ఛందస్సు

  6. జ్యోతిషము.

(దేహమునకు దాని అంగములకు సంబంధమెట్టిది కలదో అట్టి సంబంధమే వేదములకును దాని అంగములకు, ఉపాంగములకు కలదు. వీని జ్ఞానసహాయము లేనిదే వేదార్థతాత్పర్యమిసుమంతయు తెలియబడదు).

  1. “శిక్షా, వ్యాకరణం, కల్పో, నిరుక్తం, జ్యోతిషం తథా ఛంధశ్చేతి షడంగాని - - -”

(శిక్షా, వ్యాకరణము, నిరుక్తం, జ్యోతిషము, ఛందస్సు, కల్పము - అని వేదమునకు అంగములు ఆరు

(1) వర్ణ స్వరస్థాన ప్రయత్నాదులను శిక్షించునది శిక్షా.

(2) ప్రకృతి ప్రత్యయపద స్వరూపములు వాటి అర్థములు చెప్పునది వ్యాకరణము -

(3) మంత్రముల వృత్తలక్షణములను నిరూపించునది ఛందస్సు.

(4) శబ్దముల అర్థములను నిరపేక్షముగా నిర్వర్తించునది నిరుక్తము -

(5) యాగము మొదలగువాటిని చేయుటకు, దాని ఫలమును లభింపచేయుటకు అనువైన గ్రహ నక్షత్రాదులు ఉదయాస్తమయాదులు తెలుపునది జ్యోతిషము.

(6) యాగ ప్రయోగమును సమర్థించునదు కల్పము.

  1. ధర్మ తత్వ రూప వేదార్థ వైశధ్య హేతుత్వాత్, తద్వ్యాఖ్యాన రూపతయా తయోర్వేదాంగత్వం -

(ధర్మ తత్వ రూపమైన వేదార్థమును విశదముగ చెప్పునవి యగుటచేతను, వేద్దములకు వ్యాఖ్యానరూపములగుటచేతను ఈ ఆరును వేదాంగములను చెప్పబడినవి)

  1. వేదంబులకు పాదహస్త ముఖ ఘ్రాణ శ్రోత్రంబులగు క్రమంబున, ఛందస్సు కల్ప,వ్యాకరణ, శిక్షా, జ్యోతిష నిరుక్తులనియెడి షడంగంబులు- (వివేకచింతామణి - పరమానందతీర్థ)
Transliteration

  1. śikṣā - (svara ucchāraṇa śāstramu),

  2. kalpamu = karmācaraṇa vidhānamunu vīvariṃcu sūtramulu

  3. vyākaraṇamu

  4. niruktamu - kaṭhina śabdamula vyutpatti vivaraṇamu –

  5. chaṃdassu

  6. jyōtiṣamu.

(dēhamunaku dāni aṃgamulaku saṃbaṃdhameṭṭidi kaladō aṭṭi saṃbaṃdhamē vēdamulakunu dāni aṃgamulaku, upāṃgamulaku kaladu. vīni jñānasahāyamu lēnidē vēdārthatātparyamisumaṃtayu teliyabaḍadu).

  1. “śikṣā, vyākaraṇaṃ, kalpō, niruktaṃ, jyōtiṣaṃ tathā chaṃdhaścēti ṣaḍaṃgāni - - -”

(śikṣā, vyākaraṇamu, niruktaṃ, jyōtiṣamu, chaṃdassu, kalpamu - ani vēdamunaku aṃgamulu āru

(1) varṇa svarasthāna prayatnādulanu śikṣiṃcunadi śikṣā.

(2) prakṛti pratyayapada svarūpamulu vāṭi arthamulu ceppunadi vyākaraṇamu -

(3) maṃtramula vṛttalakṣaṇamulanu nirūpiṃcunadi chaṃdassu.

(4) śabdamula arthamulanu nirapēkṣamugā nirvartiṃcunadi niruktamu -

(5) yāgamu modalaguvāṭini cēyuṭaku, dāni phalamunu labhiṃpacēyuṭaku anuvaina graha nakṣatrādulu udayāstamayādulu telupunadi jyōtiṣamu.

(6) yāga prayōgamunu samarthiṃcunadu kalpamu.

  1. dharma tatva rūpa vēdārtha vaiśadhya hētutvāt, tadvyākhyāna rūpatayā tayōrvēdāṃgatvaṃ -

(dharma tatva rūpamaina vēdārthamunu viśadamuga ceppunavi yaguṭacētanu, vēddamulaku vyākhyānarūpamulaguṭacētanu ī ārunu vēdāṃgamulanu ceppabaḍinavi)

  1. vēdaṃbulaku pādahasta mukha ghrāṇa śrōtraṃbulagu kramaṃbuna, chaṃdassu kalpa,vyākaraṇa, śikṣā, jyōtiṣa niruktulaniyeḍi ṣaḍaṃgaṃbulu- (vivēkaciṃtāmaṇi - paramānaṃdatīrtha)
English

English translation not yet available for this entry. Let us know if you'd like to help.