1. vyāpana śīlaḥ

(vyāpiṃciyuṃḍu svabhāvamu kalavāḍu kanuka śrīmahāviṣṇuvu vyāpi ani ceppabaḍucunnāḍu)

2. "vyāpanādvāpī mahādēvaḥ -" iti śrutiḥ.

(vyāpiṃciyuṃḍuvāḍu kanuka mahādēvuḍu vyāpiyani ceppabaḍucunnāḍu ani śruti ceppucunnadi)

3. "kāraṇatvēna sarvakāryāṇāṃ vyāpanādvā vyāpī" (śrīśaṃkaraḥ)

(samasta kāryavastuvulaṃdunu, vāṭiki kāramaguṭacēta vāṭilō vyāpiṃci yuṃḍuṭavalana - kuṃḍaku kāraṇamainaṭṭi maṭṭi kuṃḍa aṃtaṭilōnu vyāpiṃci yuṃḍunaṭlu - vyāpī ani bhagavaṃtuḍu ceppabaḍucunnāḍu).

4. ākāśavat sarvagatatvāt vyāpī -"ākāśavat sarva gataśca nityaḥ" iti śrrutiḥ. (śrīśaṃkaraḥ)

(ākāśamuvale anniṃṭilōnu pravēśiṃci yuṃḍuvāḍu, vyāpiṃci yuṃḍuvāḍu - pravēśiṃci vyāpiṃci yuṃḍuvāḍu - nityuḍu ani śruti ceppucunnadi).

5. jagadvyāpī (prapaṃcamaṃtaṭanu vyāpiṃci yuṃḍuvāḍu)

6. "viśvātmakaṃ vyāpakaṃ" (śrīrāmakarṇāmṛtaṃ - 1 - 31)

(jagattu aṃtaṭikī ātma ayinaṃduna dānaṃtaṭilōnu pūrtigā vyāpiṃci yuṃḍuvāḍu)

7. "ati sūkṣmatayā sarvacētanāṃtaḥ pravēśa svabhāvaḥ"

(mikkili cinnadi yaguṭacēta cētana vastuvulanniṃṭi lōpala pravēśiṃciyuṃḍu svabhāvamu kalavāḍu)

8. yacca kiṃcit jagatsatyaṃ dṛśyatē śrūyatēpivā |

aṃtarbahiśca tatsarvaṃ vyāpya nārāyaṇa sthitaḥ (maṃtrapuṣpaṃ - 5)

(carācarātmakamaina ī jagattu ē koṃcemu kanabaḍucunnadō, iṃkā unnadi yani okaru ceppagā vinucunnāmō, aṭṭi yī prapaṃcamaṃtayu - cūcinadi, vinabaḍinadi, iṃkanu migiliyunnadi. aṃtaṭilōnu - lōnu paina śrīmannārāyaṇuḍu (bhagavaṃtuḍu) vyāpiṃciyunnāḍu).

9. "vyāpinē (a)nēka rūpaika svarūpāya namōnamaḥ" (viṣṇupurāṇamu)

(okaḍē ayinanu - okē rūpamu galavāḍainanu anēka rūpamulu galavāḍu, anniṃṭilōnu vyāpiṃci yuṃḍuvāḍu ayina vānini guṟiṃci namaskāramu cēyucunnānu)

10. "īśvarōnaika dēśa mātrē vartatē, kiṃtu sarvatra vyāpakaḥ.asti īśvaraḥ ēka dēśamātrē vartatē ityaṃgīkārē sa īśvaraḥ anityō bhavēt - yasya dēśataḥ aṃtō asti tasya kālataḥ api aṃtō asti iti niyamāt - yat anityaṃ tat kartṛjanyaṃ iti niyamāt. īśvarasya kartā kaścit asti ityētat na ghaṭatē - īśvarasya dēśataḥ aṃtōnāsti, kiṃtu īśvaraḥ vyāpakaḥ, ata ēva nityaḥ".

(īśvaruḍu - parabrahma - okacōṭanē yuṃḍuvāḍukāḍu, aṃtaṭanu vyāpiṃciyuṃḍuvāḍu. īśvaruḍu okē cōṭanuṃḍu vāḍainayaḍala atanu nityuḍukāḍu, anityuḍu, annikālamulaṃduṃḍuvāḍukāḍu. evaḍu okē sthalamaṃduṃḍi iṃkoka sthalamaṃduṃḍaḍō - dēśa paricchēdamu kaladō vāniki kāla paricchēdamu kūḍa kaladu. anagā, oka kālamaṃduṃḍuvāḍu iṃkoka kālamaṃduṃḍaḍu anu niyamamunubaṭṭi ēdi nityamukānidō adi oka karta cēsina pani. īśvarunaku karta lēḍu - janma lēdu - īśvarunaku dēśa paricchēdamu lēdu. anagā, okacōṭanunna īśvaruḍu iṃkokacōṭa uṃḍaḍu anu niyamamu lēdu - eṃducētananagā īśvaruḍu vyāpakuḍu - anniṃṭiyaṃdu, anni sthalamulaṃdu vyāpiṃciyuṃḍuvāḍu - aṃducēta vyāpi)

11. "svābhivyaṃ jaka saṃkōcāt saṃkōcaprati cātmanaḥ |

nasvarūpēṇa cidrūpaṃ sarvavyāpi sadā khalu |

jñātarūpēṇa cā jñāta svarūpēṇa ca sākṣiṇaḥ |

sarvaṃ bhāti tathābhāti tatastadvyāpi sarvadā |

svayaṃ sēddhaṃ ma śakyēṃ hi jaḍātmakamidaṃ jagat |

citsaṃbaṃdhi balēnaiva khalubhāti na cānyathā |

adhō(a)vabhāsyaṃ sakalaṃ vyāpya tadbhāsa kaśśivaḥ |

svatō vyāpi na cāvyāpi saṃkōśca caścānya saṃbhavāt ||". (sūtasaṃhitāyāṃ)

"nanu ātmanaḥ āha - vyāpitvamanupa pannaṃ tattaddēhēṣu saṃkōca darśinādi tyataḥ āha - "svābhivyaṃ jakēti". svasya ātmanaḥ svaprākāśa cidrūpasyāpyāvaraṇā jñānāpanayana dvārā yadabhivyaṃjakamaṃtaḥ karaṇādi tatparicchēdavaśēna cidātmani paricchēda pratibhāsō raktaḥ sphaṭika itivat, na svābhāvika ityarthaḥ kutaḥ? ityāhaḥ - ‘ciditi’ - sadā sarvadā utpattisthityādikālē sarvasyāpi prapaṃcasyādhyastasya cillakṣaṇaṃ brahmahi rūpaṃ adhyastasyādhiṣṭhāna davyati riktatvāt - ētēnakālavastukṛta paricchēdē nirastē. dēśakṛtamapi nirasyati - "jñātarūpēṇēti" pratibhāsamānamapi sarvaṃ jagat jñātarūpēṇa jñānaviṣayī; kṛtatvākārēṇa tathā ajñātarūpēṇa ajñāna viṣayatvākārēṇaca sākṣi cinmātrasyātmanō bhāti. ataḥ citprakāśa vyatirēkaḥ kutrāpi nāstīti. dēśakṛtaparicchēdōpi navidyatē - ityarthaḥ - - - dṛśyamajñāna tatkārya lakṣaṇaṃ sarvaṃ jagadvāpya vartamānaḥ svabhāvata ēva vyāpi."

(jagattu jaḍātmakamu - svayamugā vyāpiṃcuṭaku śakti lēnidi. bhagavaṃtuni śakti vallanē prakāśiṃcucunnadi - sphaṭikamu prakkanunna erupuraṃgugala vastuvunubaṭṭi erragā kanabaḍinaṭlu - jagattu aṃtaṭanu śivuḍu vyāpiṃci dānini prakāśiṃpa cēyucunnāḍu - śivuḍu svayamugā vyāpiṃcu śakti galavāḍu).

12. "siddhāṃtē" sajātīya vijātīya svagata bhēdābhāvāt vyāpakasya lakṣaṇaṃ -"sadēva sōmya idamagra āsīt, ēkamēva advitīyaṃ" iti cāṃdōgya śrutyanusāri idaṃ lakṣaṇaṃ. atra ēkavadēna sajātīya bhēdō niṣidhyatē; ‘ēva’ kārēṇa vijātīya bhēda niṣēdhō bhavati. advitīya padēna svagata bhēdaniṣēdhaśca bhavati. ētallakṣaṇānusārēṇa dēśakālavastu kṛta pariccēda rahitatvamapivyāpakasya lakṣaṇamiti siddhaṃ

(vicārasāgaraṃ)

"ātmā vyāpakaḥ ēka ēva" ēka padēna dēśakṛtō aṃtō niṣiddhaḥ. tathāhi yadvastu paricchinnaṃ tat nānā bhavatikiṃtu ākāśavadēkamēva. yasmāt ātmā ēkaḥ tasmāt na paricchinnaḥ, kiṃtu vyāpakaḥ tasmāt ēva ātmā dēśakṛtāṃta rahitaḥ bhavati. nyāyamatētu nānā vyāpakā aṃgīkriyatē. adadvaita śrutēḥ vakṣamāṇayuktēḥ lōkānubhavasyaca viruddhaṃ ukta śrutigataikapadēna ātmanaḥ dēśakṛtō aṃtaḥ niṣiddhyatē.

niścaya vācakēna ēva kārēṇa ātmanaḥ nirapēkṣa vyāpakatvaṃ bōdhyatē. tēna ca kālakṛtō aṃtaḥ pratiṣiddhyatē.

advitīya padēna bhēda pratiyōgyavyavastu niṣēdhāt ātmani vastukṛtō api aṃtaḥ pratiṣiddhaḥ. itthaṃ siddhāṃtōktaṃ ubhaya vidhamapi vyāpakatva lakṣaṇaṃ. śrutyanusāri vyāpakatva nirvacanaṃ śrutyaiva pradarśitaṃ - "yatra nānyat paśyati, nānyat śruṇōti, nānyat vijanāti sa bhūmā" iti vastukṛta paricchēdābhāva siddhyaina dēśakālakṛta paricchēdā bhāvō api arthāt siddhaḥ, dēśakāla yōrapi vastvaṃtargatatvāt -

(trividhaparicchēdamu anagā oka sthalamaṃduṃḍi iṃkoka sthalamaṃdu lēkuṃḍuṭa. kālagata paricchēdamanagā oka kālamaṃduṃḍi iṃkoka kālamaṃduṃḍakuṃḍuṭa. vastugata paricchēdamanagā okavastuvunaṃduṃḍi iṃkoka vastuvunaṃdu lēkapōvuṭa. iṭṭi trividha paricchēdamu lēkuṃḍuṭa vyāpakamuyokka lakṣaṇamu ani siddhāṃtamu - " ī kanupiṃcu prapaṃcamaṃtayu sṛṣṭiki muṃdu satpadārthamu gānē uṃḍenu; adi okkaṭē, adigāka reṃḍava vastuvu lēdu -" ani chāṃdōgyōpaniṣat lō yī lakṣaṇamu ceppabaḍinadi. satpadārthamu - ātma - okkaṭē yuṃḍenu aniceppuṭavalana ātmaku sajātīya vijātīya bhēdamu lēdani ceppabaḍinadi. ātma vaṃṭidi iṃkokaṭi lēdu ’ ēkamēva ’ anuṭalōni ēva padamucē vijātīya padamu lēdani ceppabaḍinadi. anagā, ātmavaṃṭidikāka itara vastuvu - ātmakāni vastuvu iṃkokaṭi lēdu ani ceppaḍamainadi. ‘advitīyaṃ’ anu māṭacēta svagatabhēdamu lēdani ceppabaḍinadi. ī lakṣaṇamu prakāramu dēśakālavastu paticchēdamu lēkapōvuṭa vyāpiyokka lakṣaṇamu - anuṭa siddhamu -

(‘ātma vyāpi, okkaḍē’ ani ceppuṭavalana dēśaparicchēdamu ātmaku lēdanuṭa siddhamu - (siddhiṃcinadi). ē vastuvu parichchinnamainadō (anagā, dēśakālavastu paricchēdamu kaladō) adi nānā (anēkamu) agunu kāni ātma ākāśamuvale okaṭē. ātma ākāśamuvalana okaṭē ayinaṃduna paricchēdarahitamainadi, vyāpakamu kaladi, vyāpi (anniṃṭilōnu vyāpiṃciyuṃḍunadi -) aṃducēta ātma dēśaparicchēdamu lēnidi. nyāyamatamu prakāramu nānā vyāpakamu ani aṃgīkariṃpabaḍinadi. ‘advitīyaṃ’ anudānikinnī, lōkamulōni anubhavamunakunnū viruddhamu. ī śrutivākyamunu baṭṭi ātmaku dēśaparicchēdamu lēdu. ātmaku dēsaparicchēdamu lēdu - ani spaṣṭamu - paina ceppina śruti vākyamulō ‘ēva’ ani niścayamu cēsinaṭlu ceppuṭacēta ātmaki apēkṣalēdani ceppaḍamainadi. dīnivalana kālaparicchēdamu lēdani ceppabaḍinadi.

pai śruti vākyamulō ‘advitīyaṃ’ ani ceppuṭacēta - itara vastuvu lēdanuṭavalana vastu paricchēdamu lēdani ceppaḍamainadi. ī prakāramugā reṃḍu vidhamulugānu vyāpakatva lakṣaṇamu siddhāṃtamu cēyabaḍinadi. vyāpakatva lakṣaṇamuguṟiṃci śrutilō ī vidhamugā ceppabaḍinadi : - "ekkaḍa itaramu vinabaḍadō, itaramu cūḍabaḍadō, itaramu teliyabaḍadō adi bhūmā" ani ceppiyuṃḍuṭacēta vastu paricchēdamu lēdu - dīni arthamu dēśamuvalana, kālamuvalana paricchēdamu lēdu - anuṭa siddhamu, dēśakālamulu ceppinapuḍu vastuvukūḍa ceppinaṭlē - kanuka).

13. paripūrṇaḥ

(prapaṃcamaṃtaṭilōnu pūrtigā vyāpiṃciyuṃḍuvāḍu kanuka prapaṃcamaṃtaṭilōnu pūrtigā niṃḍiyuṃḍuvāḍu - aṃducēta paripūrṇuḍu) (ākāśamu, kālamu, dikkulu, ātma - ivi aṃtaṭanu anniṃṭilōnu vyāpiṃciyuṃḍunavi.)

14. sarvaṃ idaṃ jagat sadākhyēna brahmaṇā sākāśaṃ vyāptaṃ, ākāśēna ghaṭādayaḥ iva.

(kuṃḍa modalaguvāṭilō ākāśamu vyāpiṃciyuṃḍunaṭlu ākāśamutō kūḍi yī samasta jagattunu lōnu satpadārthamaina brahma vyāpiṃciyunnāḍu).

15. "dēśakāla vastu paricchēda śūnyaṃ, anaṃtaṃ, niratiśayaṃ mahat -" (vicārasāgaramu)

(dēśakāla vastuvulacēta paricchēdamu lēnivāḍu - anagā, anni dēśamulaṃdu - aṃtaṭa - anni kālamulaṃdu, anni vastuvulaṃdu uṃḍuvāḍu. ē vidhamugānainanu aṃtamu lēnivāḍu - anniṃṭikaṃṭe goppadaina mahattattvamukalavāḍu)