← Back to స · Booklets 51–60 (digitized file 6)

సమః samaḥ

Original — తెలుగు
  1. “సర్వకాలేషు సర్వ వికార రహితత్వాత్ సమః”. (శ్రీశంకరః)

(అన్ని కాలములందు - భూతభవిష్యత్వర్తమాన కాలములందు - అన్ని వేళలందు - ఏ విధమైన వికారములు (మార్పులు) లేనివాడగుటచేత సముడు) -

  1. “మాయా లక్ష్మ్యా సహవర్తతే ఇతివా సమః”. (శ్రీశంకరః)

(మాయతో - శ్రీమహాలక్ష్మితో - కలిసి వర్తించువాడు - శ్రీమహాలక్షమి శ్రీమహావిష్ణువునకు నిత్యానపాయిని - ఎల్లపుడు ఎడబాయకుండ నుండునది. మాయ యనగా ప్రకృతి యని కూడ అర్థము. సృష్టిలోనున్న వస్తువులన్నింటిలోను పరబ్రహ్మ అంశ, ప్రకృతి అంశ కలిసి యే యున్నది. ఈ రెండు అంశలు కలిసి యుండని వస్తువే లేదు).

  1. వైషమ్య హీనః -

(వీరు గొప్పవారని, వీరు బీదవారని తేడా చూపక ఇరువురు యడల సమభావముతో నుండువాడు).

  1. ఉదాసీనః

(ఎవరి యడల పక్షపాతముతో ప్రవర్తింపక తటస్థముగా నుండువాడు).

  1. ఏకః బ్రహ్మాది స్థావరాం తేషు -

(మీదను చతుర్ముఖ బ్రహ్మ మొదలు క్రిందను స్థావరములవరకు అన్ని వస్తువులందు ఇకడే అయి యుండువాడు -

  1. ఉపాధి పరిచ్ఛేద శూన్యం.

(అనేక ఉపాదులలోను తాను ఉన్నప్పటికీ, వేఱు వేఱుగా. ఒక్కొక్క ఉపాధిలోను ఒక్కొక్కడువలె, ఒక్కొక్క భాగముగా కాక. అన్ని ఉపాధులందుండువాడు - అందుచేత అన్ని ఉపాధులందు తానే సమముగా నుండువాడు).

  1. నిర్విశేషః -

(అవయవములు లేనివాడు - అవయవములు పెరుగుట మొదలగునవి లేనివాడు - అందుచేత సమముగానుండువాడు)

  1. నిరస్త నిక్షిల దోషత్వా దేవ ద్వేష్య ప్రియ విభాగరహితః - నహి రాగద్వేషాది మూలకః, తదభావాత్ సమః ఇతి భావః -

(ఏ విధమైన దోషములు లేకుండుటచేత, వీడు నాకు ప్రియుడు, వీడు అప్రియుడు అను భేదము లేనివాడు).

  1. “క. అతనికి దలపోయ హితా

హితులును, సమ్మాన్యులును విహీనులు నతి గ

ర్హితులును లేరీశుడు సమ

మతియును నిఖిలైక భూతమయుడై యుండున్“. (శ్రీమదాంధ్రమహాభాగవతము - 3 - 14 - 464)

Transliteration
  1. “sarvakālēṣu sarva vikāra rahitatvāt samaḥ”. (śrīśaṃkaraḥ)

(anni kālamulaṃdu - bhūtabhaviṣyatvartamāna kālamulaṃdu - anni vēḷalaṃdu - ē vidhamaina vikāramulu (mārpulu) lēnivāḍaguṭacēta samuḍu) -

  1. “māyā lakṣmyā sahavartatē itivā samaḥ”. (śrīśaṃkaraḥ)

(māyatō - śrīmahālakṣmitō - kalisi vartiṃcuvāḍu - śrīmahālakṣami śrīmahāviṣṇuvunaku nityānapāyini - ellapuḍu eḍabāyakuṃḍa nuṃḍunadi. māya yanagā prakṛti yani kūḍa arthamu. sṛṣṭilōnunna vastuvulanniṃṭilōnu parabrahma aṃśa, prakṛti aṃśa kalisi yē yunnadi. ī reṃḍu aṃśalu kalisi yuṃḍani vastuvē lēdu).

  1. vaiṣamya hīnaḥ -

(vīru goppavārani, vīru bīdavārani tēḍā cūpaka iruvuru yaḍala samabhāvamutō nuṃḍuvāḍu).

  1. udāsīnaḥ

(evari yaḍala pakṣapātamutō pravartiṃpaka taṭasthamugā nuṃḍuvāḍu).

  1. ēkaḥ brahmādi sthāvarāṃ tēṣu -

(mīdanu caturmukha brahma modalu kriṃdanu sthāvaramulavaraku anni vastuvulaṃdu ikaḍē ayi yuṃḍuvāḍu -

  1. upādhi paricchēda śūnyaṃ.

(anēka upādulalōnu tānu unnappaṭikī, vēṟu vēṟugā. okkokka upādhilōnu okkokkaḍuvale, okkokka bhāgamugā kāka. anni upādhulaṃduṃḍuvāḍu - aṃducēta anni upādhulaṃdu tānē samamugā nuṃḍuvāḍu).

  1. nirviśēṣaḥ -

(avayavamulu lēnivāḍu - avayavamulu peruguṭa modalagunavi lēnivāḍu - aṃducēta samamugānuṃḍuvāḍu)

  1. nirasta nikṣila dōṣatvā dēva dvēṣya priya vibhāgarahitaḥ - nahi rāgadvēṣādi mūlakaḥ, tadabhāvāt samaḥ iti bhāvaḥ -

(ē vidhamaina dōṣamulu lēkuṃḍuṭacēta, vīḍu nāku priyuḍu, vīḍu apriyuḍu anu bhēdamu lēnivāḍu).

  1. “ka. ataniki dalapōya hitā

hitulunu, sammānyulunu vihīnulu nati ga

rhitulunu lērīśuḍu sama

matiyunu nikhilaika bhūtamayuḍai yuṃḍun”. (śrīmadāṃdhramahābhāgavatamu - 3 - 14 - 464)

English

English translation not yet available for this entry. Let us know if you'd like to help.