(పదియారు వికారములు కార్యములు, ప్రకృతియొక్క వికృతులు ఏడు, కారణము. వీటి అన్నింటికి ఆరంభము చేసినది - మొదటిది - ప్రకృతి వీటి అన్నింటికీ కారణము - లేక, శరీరము కార్యము. దానిలో నుండు కారణములు పదమూడు - దేహమును ఆరంభించునవి - వాటిని కలిపి దేహముగా చేయునవి - పృధివి, నీరు, అగ్ని, వాయువు. ఆకాశము అను పంచభూతములు, ప్రకృతివలన పుట్టి వికారములైన విషయములు - సుఖము, దుఃఖము మొదలగు గుణములు ప్రకృతినుండి కలిగినవి. ఈ పైన చెప్పిన కార్యములను, ఉత్పాదించుట కార్యకరణ కర్తృత్వము. ఈ కార్య కరణ కర్తృత్వమునకు కారణము వీటినన్నింటినీ ఆరంభించునదగుటచేత - మొదటిదాని నుండి వీటన్నింటిని పుట్టించుటచేత - ప్రకృతి - ఇట్లు కార్య కరణములకు కర్తృత్వము కలదగుటచేత ప్రకృతి సంసారమునకు కారణమగుచున్నది).
(కార్య కరణ సుఖ దుఃఖముల రూపములో పరిణమించిన భోగ్య వస్తువులైన ప్రకృతితో ప్రకృతికి విపరీతమైన (ప్రకృతికంటె వేరు లక్షణములుగల) పురుషునితో (భోక్తృత్వము గల - భోక్తయైన - పురుషునితో) ఎప్పుడు అవిద్యారూపమైన సం యోగము (కలియుట) కలుగునో అప్పుడే సంసారమగుచున్నది. భోగ్యవస్తువులుగల ప్రకృతితో భోక్తయగు (దానిని అనుభవించు) పురుషుడు - భోగము కొఱకు ప్రవేశించినపుడు సంసారము ప్రారంభమగుచున్నది. ప్రకృతి పురుషుల సం యోగము వలననే - క్షేత్ర క్షేత్రజ్ఞుల సం యోగము వలననే - combination of matter and Energy వలననే - సృష్టి జరుగుచున్నది. ఇట్లు జరిగిన సృష్టియే సంసారము).
(సుఖదుఃఖముల ననుభవించుటయే సంసారము - పురుషుని సుఖదుఃఖముల భోక్తృత్వమే - అనుభవించుటయే సంసారము).
పురుషః సుఖదుఃఖానాం భోక్తృత్వే హేతురుచ్యతే ||
పురుషః ప్రకృతిస్థో హి భుంక్తే ప్రకృతిజాన్ గుణాన్ |
కారణం గుణసంగో(అ)స్య సదసద్యోని జన్మసు ||“. (శ్రీమద్భగవద్గీత - 13 - 20, 21)
(పూర్వ పూర్వ ప్రకృతి పరిణామ రూప దేవ మనుష్యాది యోని విశేషేషు స్థితో అయం పురుషః తత్తద్యోని ప్రయుక్త సత్వాది గుణమయేషు సుఖాదిషు సక్తః తత్సాధన భూతేషు పుణ్యపాపకర్మసు ప్రవర్తతే - తతః తత్పుణ్యపాప ఫలానుభవాయ సదసద్యోనిషు సాధ్వ సాధుషు యోనిషు జాయతే. తతశ్చ కర్మారభతే; తతశ్చ జాయతే యావదమానిత్వాధి కా ననాత్మ ప్రాప్తి సాధన భూతాన్ గుణాన్ సేవతే. తావ దేవ సంసరతి) (శ్రీమాన్ రామానుజః)
(ప్రకృతి పరిణామములైన పూర్వము గతించిపోయిన దేవ మనుష్యాది జన్మములలో ఆయా జన్మలకు చెందిన సత్వరజస్తమోగుణములతో నిండిన సుఖములందాసక్తుడై వాటికి సాధనములైన పుణ్యపాప కర్మల చేయుచుండును - అట్లు చేసిన పుణ్యపాప కర్మల ఫలమనుభ వవించు సదసద్యోనులందు (దేవతులు, మనుష్యులు మొదలగు సద్యోనులందును, పశువులు క్రిమికీటకములు మొదలగు కినిద్యోనులందు) జన్మించును - పుట్టినవాడు కర్మచేయ ప్రారంభించును - దానివలన మరల జన్మించును - ఆత్మప్రాప్తి సాధనములైన అమానిత్వము, అదంభిత్వము మొదలగు గుణములు ఎప్పుడవలంభించునో అంతవరకు సంసారములో నుండును)
(శ్రీమద్భగవద్గీత - 13 - 8 to 11)
(జీవుడు పరబ్రహ్మ ఒకడే అను వాని ఐక్యము తెలియని యజ్ఞానము సంసారమునకు కారణము - అట్టి అజ్ఞానము నశించి బ్రహ్మజ్ఞానము కలిగిన ఆత్మకు ముక్తి కలుగును).
ఘన భవ బంధాప వర్గ కారణము మదియే
చిన ద్రిగుణాసక్తంబయి
నను సంసృతి బంధ కారణంబగు; మఱియున్ “. (శ్రీమదాంధ్రమహాభాగవతము - స్కం.3 - అధ్యా - 25 - 872)
మూలం సంసార వృక్షస్య తద్బాధస్తత్వ దర్శనాత్ ||“. (నైష్కర్మ్యసిద్ధి - 2 - 103)
(అనాదినుండి వచ్చుచున్న ఆత్మ అనాత్మల విచక్షణ తెలుసుకొనకుండచేయు ఈ భ్రాంతియే చిత్ర విచిత్రములకు స్థానమగును - దుఃఖరాశియగు ఈ సంసార వృక్షమునకు మూలము - కారణము - తత్వము - భగవత్తత్వము - తెలిసినంతనే ఈ అజ్ఞానము పోయి దానితో కూడ ఈ సంసారము నశించును).
(సంసారము అనాదియగుటవలన కర్మలకు ఆది లేదు)
(సంసారము సారము లేనిది)
తే పుణ్యమాసాద్యసురేంద్ర లోకం అశ్నంతి దివ్యాన్ దివి దేవ భోగాన్ |
తే తం భుక్త్వా స్వర్గలోకం విశాలం క్షీణే పుణ్యే మర్త్యలోకం విశంతి |
ఏవం త్రయీధర్మమనుప్రపన్నా గతాగతం కామ కామా లభంతే ||“. (శ్రీమద్భగవద్గీత - 9 - 20, 21)
“యే స కామాః కథం చిన్న భగవంత ముపాసతే, |
కింతు కామ్యాని కర్మాణ్యసు తిష్టంతి స్వ కామతః |
తే సత్వ శుద్ధ్యభావేన తత్వజ్ఞాన పరాఙ్ముఖాః |
పునపునర్జరామృత్యు ప్రబంధే నైవ సర్వధా |
సంసార దుఃఖభాజః స్యురిత్యాహ భగవాన్ స్వయం ||“. (గీతాభావ ప్రకాశము - 9 - 135, 136)
(ఋగ్వేదము, యజుర్వేదము, సామవేదము చదివి వాటిలో చెప్పిన ఆ యజ్ఞయాగాది కర్మలు ఫలమును కోరి చేయువారు - స్వర్గలోకమును పొందకోరినవారు - సోమపానము చేసి పాపములను పోగొట్టుకొనినవారై ఇంద్రలోకమునకేగి అచ్చట దివ్యమైన భోగములననుభవించి ఆ లోకానుభవముచేత పుణ్యఫలము క్షీణించగా మరల భూలోకము ప్రవేశింతురు, మరల కామ్య కర్మలను చేయుదురు. అట్టివారు సత్వశుద్ధి లేకుండుటవలన తత్వజ్ఞానపరాఙ్ముఖులై మరల మరల జన్మ జరామృత్యువులు గలవారై సంసార దుఃఖమును అనుభవింతురు).
అప్రాప్య మాం నివర్తంతే మృత్యు సంసార వర్త్మని ||. (శ్రీమద్భగవద్గీత - 9 - 3)
“అజ్ఞానాఖ్యధర్మస్య స్వరూపే సాధనే ఫలే |
నాస్తికా అప్రమత్వాది శంకయా పాపకారిణః |
ఆసురీం సంపదం రూడా వేద మాన విరోధినః |
మత్ప్రాప్తి సాధనం భేద భక్తి మప్యనవాప్య చ |
తే మా భూమానమప్రాప్య సంసారే మృత్యు సం యుతే |
నారకీ యాతనా దౌ చ భ్రమంత్యాకల్ప మాసురాః |
అతస్తే మనుజాకారా వానరా గర్ధ భశ్చవా |
ఉపేక్ష్యాః సర్వదా సద్భిరితి హార్ధం రమా పతేః ||“. (గీతాభావప్రకాశము - 9 - 26 to 30)
(అజ్ఞానమువలన వేదములు మొదలగునవి ప్రమాణగ్రంధములు కావని వాటియందు నమ్మకము లేని నాస్తికులు, ఆసుర ప్రవృత్తి గలవారు భగవత్ప్రాప్తికి సాధనమైన భక్తిని పొందలేక - భగవంతుడనైన నన్ను పొందలేక, మృత్యువుతో కూడి యుండినదిన్నీ, నరకయాతన కలిగించునదిన్నీ అయిన సంసారమందు కల్పాంతము వరకు తిరుగుచు - (భ్రమించుచు - భ్రమణము చేయుచు) నుందురు - అట్టివారిని సత్పురుషులు ఎల్లపుడు మానవాకారముతో నుండు వానరులని లేక గాడిదలని ఉపేక్షించుదురు).
తదేవ హ్యామయం ద్రవ్యం న పునాతి చికిత్సితం ||
ఏవం నృణాం క్రియా యోగాః సర్వే సంసృతి హేతువః |
తయేదాత్మ వినాశాయ కల్పంతే కల్పితావరే ||“. (శ్రీమద్భాగవతం - 1 - 5 - 33, 34)
(ఏ ద్రవ్యంబు వలన నే రోగంబు జనియించె నా ద్రవ్యం బా రోగంబు మానుప నేరదు. ద్రవ్యాంతరంబులచేత నైన చికిత్సంబు మానుప నోపు. ఇవ్విధంబున గర్మంబులు సంసార హేతుకంబులయ్యు నీశ్వరార్చితంబులై తాము తమ్ము జెఱుపుకొన నోపియుండు).
(శ్రీమదాంధ్రహాభాగవతము - 1 - 5 - 73)
జన్మ మృత్యు మయీం ఘోరం సంసృతిం యాతి దుస్సహం” ||. (గీతాభావప్రకాశము - 3 - 176)
(అక్రియుడగు = ఏ పనినైనను చేయనివాడగు - ఆత్మయందు కర్తయను అధ్యాసము కలుగుటచేత - ఆత్మజ్ఞానము లేకపోవుటచేత - అజ్ఞానము చేత ఆవరింపబడినవాడు దుస్సహమైన (సహించుటకు శక్యముకాని) జననమరణములతో నిండియుండు సంసారమును పొందుచున్నాడు)
చమతి వ్రాతము నేర్పునం బనుల పాస శ్రేణి బంధించు చం
దమునం బెక్కగు నామరూపముల చేతన్ వారి బంధించి దు
ర్గమ సంసార పయోధి దోతువు దళత్కింజాత పత్రేక్షణా “. (శ్రీమదాంధ్రమహాభాగవతము - 10 - ఉ,భా. - 1222)
“వైషమ్య నైర్ఘృణ్యేన సాపేక్షత్వాత్ తధాహి దర్శయతి” (బ్రహ్మసూత్రములు - 12 - 36)
ఇదంతయు జీవుల కర్మ ఫలమే. సృష్టి ప్రారంభములో కర్మ లేదు కదా అనిన సంసారము అనాది, ఎప్పుడు ప్రారంభమైనదో తెలియదు - ప్రారంభము లేనిది కనుక “న కర్మా విభాగాతి చేన్న అనాదిత్వాత్” (బ్రహ్మసూత్రములు - 2 - 1 - 35)
ఎందుచేతననగా ప్రతి సృష్టియు అంతకు పూర్వపు సృష్టివలెనే - ‘థాతా యధా పూర్వమకల్పయత్’ - (ఋ - సం - 10 - 190 - 3)
అని శ్రుతి చెప్పుచున్నది. ఈ సంసారమునకు రూపము గాని, మొదలుగాని, మధ్యగాని, అంతముగాని తెలియదు - “న రూపమస్యేహ తథోపలభ్యతే నాంతో న చాది న చ సంప్రతిష్టా”. అని శ్రుతి చెప్పుచున్నది. (శ్రీమద్భగవద్గీత - 15 - 3)
(padiyāru vikāramulu kāryamulu, prakṛtiyokka vikṛtulu ēḍu, kāraṇamu. vīṭi anniṃṭiki āraṃbhamu cēsinadi - modaṭidi - prakṛti vīṭi anniṃṭikī kāraṇamu - lēka, śarīramu kāryamu. dānilō nuṃḍu kāraṇamulu padamūḍu - dēhamunu āraṃbhiṃcunavi - vāṭini kalipi dēhamugā cēyunavi - pṛdhivi, nīru, agni, vāyuvu. ākāśamu anu paṃcabhūtamulu, prakṛtivalana puṭṭi vikāramulaina viṣayamulu - sukhamu, duḥkhamu modalagu guṇamulu prakṛtinuṃḍi kaliginavi. ī paina ceppina kāryamulanu, utpādiṃcuṭa kāryakaraṇa kartṛtvamu. ī kārya karaṇa kartṛtvamunaku kāraṇamu vīṭinanniṃṭinī āraṃbhiṃcunadaguṭacēta - modaṭidāni nuṃḍi vīṭanniṃṭini puṭṭiṃcuṭacēta - prakṛti - iṭlu kārya karaṇamulaku kartṛtvamu kaladaguṭacēta prakṛti saṃsāramunaku kāraṇamagucunnadi).
(kārya karaṇa sukha duḥkhamula rūpamulō pariṇamiṃcina bhōgya vastuvulaina prakṛtitō prakṛtiki viparītamaina (prakṛtikaṃṭe vēru lakṣaṇamulugala) puruṣunitō (bhōktṛtvamu gala - bhōktayaina - puruṣunitō) eppuḍu avidyārūpamaina saṃ yōgamu (kaliyuṭa) kalugunō appuḍē saṃsāramagucunnadi. bhōgyavastuvulugala prakṛtitō bhōktayagu (dānini anubhaviṃcu) puruṣuḍu - bhōgamu koṟaku pravēśiṃcinapuḍu saṃsāramu prāraṃbhamagucunnadi. prakṛti puruṣula saṃ yōgamu valananē - kṣētra kṣētrajñula saṃ yōgamu valananē - combination of matter and Energy valananē - sṛṣṭi jarugucunnadi. iṭlu jarigina sṛṣṭiyē saṃsāramu).
(sukhaduḥkhamula nanubhaviṃcuṭayē saṃsāramu - puruṣuni sukhaduḥkhamula bhōktṛtvamē - anubhaviṃcuṭayē saṃsāramu).
puruṣaḥ sukhaduḥkhānāṃ bhōktṛtvē hēturucyatē ||
puruṣaḥ prakṛtisthō hi bhuṃktē prakṛtijān guṇān |
kāraṇaṃ guṇasaṃgō(a)sya sadasadyōni janmasu ||“. (śrīmadbhagavadgīta - 13 - 20, 21)
(pūrva pūrva prakṛti pariṇāma rūpa dēva manuṣyādi yōni viśēṣēṣu sthitō ayaṃ puruṣaḥ tattadyōni prayukta satvādi guṇamayēṣu sukhādiṣu saktaḥ tatsādhana bhūtēṣu puṇyapāpakarmasu pravartatē - tataḥ tatpuṇyapāpa phalānubhavāya sadasadyōniṣu sādhva sādhuṣu yōniṣu jāyatē. tataśca karmārabhatē; tataśca jāyatē yāvadamānitvādhi kā nanātma prāpti sādhana bhūtān guṇān sēvatē. tāva dēva saṃsarati) (śrīmān rāmānujaḥ)
(prakṛti pariṇāmamulaina pūrvamu gatiṃcipōyina dēva manuṣyādi janmamulalō āyā janmalaku ceṃdina satvarajastamōguṇamulatō niṃḍina sukhamulaṃdāsaktuḍai vāṭiki sādhanamulaina puṇyapāpa karmala cēyucuṃḍunu - aṭlu cēsina puṇyapāpa karmala phalamanubha vaviṃcu sadasadyōnulaṃdu (dēvatulu, manuṣyulu modalagu sadyōnulaṃdunu, paśuvulu krimikīṭakamulu modalagu kinidyōnulaṃdu) janmiṃcunu - puṭṭinavāḍu karmacēya prāraṃbhiṃcunu - dānivalana marala janmiṃcunu - ātmaprāpti sādhanamulaina amānitvamu, adaṃbhitvamu modalagu guṇamulu eppuḍavalaṃbhiṃcunō aṃtavaraku saṃsāramulō nuṃḍunu)
(śrīmadbhagavadgīta - 13 - 8 to 11)
(jīvuḍu parabrahma okaḍē anu vāni aikyamu teliyani yajñānamu saṃsāramunaku kāraṇamu - aṭṭi ajñānamu naśiṃci brahmajñānamu kaligina ātmaku mukti kalugunu).
ghana bhava baṃdhāpa varga kāraṇamu madiyē
cina driguṇāsaktaṃbayi
nanu saṃsṛti baṃdha kāraṇaṃbagu; maṟiyun “. (śrīmadāṃdhramahābhāgavatamu - skaṃ.3 - adhyā - 25 - 872)
mūlaṃ saṃsāra vṛkṣasya tadbādhastatva darśanāt ||“. (naiṣkarmyasiddhi - 2 - 103)
(anādinuṃḍi vaccucunna ātma anātmala vicakṣaṇa telusukonakuṃḍacēyu ī bhrāṃtiyē citra vicitramulaku sthānamagunu - duḥkharāśiyagu ī saṃsāra vṛkṣamunaku mūlamu - kāraṇamu - tatvamu - bhagavattatvamu - telisinaṃtanē ī ajñānamu pōyi dānitō kūḍa ī saṃsāramu naśiṃcunu).
(saṃsāramu anādiyaguṭavalana karmalaku ādi lēdu)
(saṃsāramu sāramu lēnidi)
tē puṇyamāsādyasurēṃdra lōkaṃ aśnaṃti divyān divi dēva bhōgān |
tē taṃ bhuktvā svargalōkaṃ viśālaṃ kṣīṇē puṇyē martyalōkaṃ viśaṃti |
ēvaṃ trayīdharmamanuprapannā gatāgataṃ kāma kāmā labhaṃtē ||“. (śrīmadbhagavadgīta - 9 - 20, 21)
“yē sa kāmāḥ kathaṃ cinna bhagavaṃta mupāsatē, |
kiṃtu kāmyāni karmāṇyasu tiṣṭaṃti sva kāmataḥ |
tē satva śuddhyabhāvēna tatvajñāna parāṅmukhāḥ |
punapunarjarāmṛtyu prabaṃdhē naiva sarvadhā |
saṃsāra duḥkhabhājaḥ syurityāha bhagavān svayaṃ ||“. (gītābhāva prakāśamu - 9 - 135, 136)
(ṛgvēdamu, yajurvēdamu, sāmavēdamu cadivi vāṭilō ceppina ā yajñayāgādi karmalu phalamunu kōri cēyuvāru - svargalōkamunu poṃdakōrinavāru - sōmapānamu cēsi pāpamulanu pōgoṭṭukoninavārai iṃdralōkamunakēgi accaṭa divyamaina bhōgamulananubhaviṃci ā lōkānubhavamucēta puṇyaphalamu kṣīṇiṃcagā marala bhūlōkamu pravēśiṃturu, marala kāmya karmalanu cēyuduru. aṭṭivāru satvaśuddhi lēkuṃḍuṭavalana tatvajñānaparāṅmukhulai marala marala janma jarāmṛtyuvulu galavārai saṃsāra duḥkhamunu anubhaviṃturu).
aprāpya māṃ nivartaṃtē mṛtyu saṃsāra vartmani ||. (śrīmadbhagavadgīta - 9 - 3)
“ajñānākhyadharmasya svarūpē sādhanē phalē |
nāstikā apramatvādi śaṃkayā pāpakāriṇaḥ |
āsurīṃ saṃpadaṃ rūḍā vēda māna virōdhinaḥ |
matprāpti sādhanaṃ bhēda bhakti mapyanavāpya ca |
tē mā bhūmānamaprāpya saṃsārē mṛtyu saṃ yutē |
nārakī yātanā dau ca bhramaṃtyākalpa māsurāḥ |
atastē manujākārā vānarā gardha bhaścavā |
upēkṣyāḥ sarvadā sadbhiriti hārdhaṃ ramā patēḥ ||“. (gītābhāvaprakāśamu - 9 - 26 to 30)
(ajñānamuvalana vēdamulu modalagunavi pramāṇagraṃdhamulu kāvani vāṭiyaṃdu nammakamu lēni nāstikulu, āsura pravṛtti galavāru bhagavatprāptiki sādhanamaina bhaktini poṃdalēka - bhagavaṃtuḍanaina nannu poṃdalēka, mṛtyuvutō kūḍi yuṃḍinadinnī, narakayātana kaligiṃcunadinnī ayina saṃsāramaṃdu kalpāṃtamu varaku tirugucu - (bhramiṃcucu - bhramaṇamu cēyucu) nuṃduru - aṭṭivārini satpuruṣulu ellapuḍu mānavākāramutō nuṃḍu vānarulani lēka gāḍidalani upēkṣiṃcuduru).
tadēva hyāmayaṃ dravyaṃ na punāti cikitsitaṃ ||
ēvaṃ nṛṇāṃ kriyā yōgāḥ sarvē saṃsṛti hētuvaḥ |
tayēdātma vināśāya kalpaṃtē kalpitāvarē ||“. (śrīmadbhāgavataṃ - 1 - 5 - 33, 34)
(ē dravyaṃbu valana nē rōgaṃbu janiyiṃce nā dravyaṃ bā rōgaṃbu mānupa nēradu. dravyāṃtaraṃbulacēta naina cikitsaṃbu mānupa nōpu. ivvidhaṃbuna garmaṃbulu saṃsāra hētukaṃbulayyu nīśvarārcitaṃbulai tāmu tammu jeṟupukona nōpiyuṃḍu).
(śrīmadāṃdhrahābhāgavatamu - 1 - 5 - 73)
janma mṛtyu mayīṃ ghōraṃ saṃsṛtiṃ yāti dussahaṃ” ||. (gītābhāvaprakāśamu - 3 - 176)
(akriyuḍagu = ē paninainanu cēyanivāḍagu - ātmayaṃdu kartayanu adhyāsamu kaluguṭacēta - ātmajñānamu lēkapōvuṭacēta - ajñānamu cēta āvariṃpabaḍinavāḍu dussahamaina (sahiṃcuṭaku śakyamukāni) jananamaraṇamulatō niṃḍiyuṃḍu saṃsāramunu poṃducunnāḍu)
camati vrātamu nērpunaṃ banula pāsa śrēṇi baṃdhiṃcu caṃ
damunaṃ bekkagu nāmarūpamula cētan vāri baṃdhiṃci du
rgama saṃsāra payōdhi dōtuvu daḷatkiṃjāta patrēkṣaṇā “. (śrīmadāṃdhramahābhāgavatamu - 10 - u,bhā. - 1222)
“vaiṣamya nairghṛṇyēna sāpēkṣatvāt tadhāhi darśayati” (brahmasūtramulu - 12 - 36)
idaṃtayu jīvula karma phalamē. sṛṣṭi prāraṃbhamulō karma lēdu kadā anina saṃsāramu anādi, eppuḍu prāraṃbhamainadō teliyadu - prāraṃbhamu lēnidi kanuka “na karmā vibhāgāti cēnna anāditvāt” (brahmasūtramulu - 2 - 1 - 35)
eṃducētananagā prati sṛṣṭiyu aṃtaku pūrvapu sṛṣṭivalenē - ‘thātā yadhā pūrvamakalpayat’ - (ṛ - saṃ - 10 - 190 - 3)
ani śruti ceppucunnadi. ī saṃsāramunaku rūpamu gāni, modalugāni, madhyagāni, aṃtamugāni teliyadu - “na rūpamasyēha tathōpalabhyatē nāṃtō na cādi na ca saṃpratiṣṭā”. ani śruti ceppucunnadi. (śrīmadbhagavadgīta - 15 - 3)
English translation not yet available for this entry. Let us know if you'd like to help.
Questions, corrections, or memories about the manuscript — messages go directly to the family. Your message is not shown publicly, and the family's email address stays private.