akṣamāla
← Back to స · Booklets 51–60 (digitized file 6)

సుఖదుఃఖములు sukhaduḥkhamulu

Original — తెలుగు

  1. ” వ. నరుండు సుఖ దుఃఖాను భవంబులకు ఈశ్వరాధీనుండు, నేత్రంబులు గల వాని చేత దివియంభడిన అంధుండునుంబోలే నీశ్వరుండిచ్చిన సుఖదుఃఖంబులను భవించుచున్నవారము“. (శ్రీమదాంధ్రమహాభాగవతము - 5 - 1 - 11)

  2. “ఆశాహి పరమం దుఃఖం నైరాశ్యం పరమం సుఖం”- (శ్రీమద్భాగవతం - 11 - 3 -44)

(ఆశయే గొప్ప దుఃఖము - నిరాశయే - (ఆశ లేకుండుటయే) గొప్ప సుఖము).

  1. “ఊర్థ్వంబున బ్రహ్మ పర్యంతంబు గ్రింద స్థావర పర్యంతంబు దిరుగుచున్న జీవులకు దుఃఖంబులట్ల సుఖంబులు ప్రాకృత కర్మా ధీనంబులై సిద్ధించు”. (శ్రీమదాంధ్రమహాభాగవతము - 1 - 5 - 64)

  2. ” వ. ప్రాచీన కర్మంబులం బ్రాప్తంబైన సంసార చక్రంబుచేత న జ్ఞాన మోహితులై తిరుగుచున్న జంతువులకు సుఖదుఃఖంబులు నైజంబులై ప్రవర్తిల్లుచుండు“. (శ్రీమదాంధ్రమహాభాగవతము - 6 - 17 - 496)

  3. “అప్రార్థితాని దుఃఖాని యధైవాయాంతి దేహినః |

సుఖాని చ తథా మన్యే దైవమత్రాతిరిచ్యతే ||“. (భోజరాజు చరిత్రము)

(దేహులకు - ప్రాణులకు - కోరకుండగనే దుఃఖములెట్లు వచ్చున్నవో అట్లే సుఖములు కూడ వచ్చ్చుండును).

  1. “సుఖస్యానంతరం దుఃఖం దుఃఖస్యానంతరం సుఖం |

ద్వే ఏ తద్ధి జంతూనాం అలఘ్యం దినరాత్రవత్ ||“.

(పగలు తర్వాత రాత్రి, రాత్రి తర్వాత పగలు వచ్చినట్లు జంతువులకు (ప్రాణులకు) సుఖము తర్వాత దుఃఖము, దుఃఖము తర్వాత సుఖము వచ్చుచుండును - ఇవి తప్పించుకొనుటలు వీలుపడనివి).

  1. “చక్ర వత్పరివర్తంతే దుఃఖాని చ సుఖాని చ ||”.

(చక్రము తిరుగుచున్నపుడు క్రింద భాగము మీదకు, మీదభాగము క్రిందకు మరల మరల వచ్చినట్లే దుఃఖములు ఒకమారు, సుఖము ఒకమారు మరల మరల వచ్చుచుండును).

  1. ” వ . దుఃఖంబులు వాంచితంబులుగాక చేకుఱు భంగి సుఖంబులును గాలానుసారంబులై లబ్ధంబులగు” -

(శ్రీమదాంధ్రమహాభాగవతము - 7 - 213)

  1. “సుఖస్యా నంతరం దుఃఖం దుఃఖస్యానంతరం సుఖం |

చక్రనేమిరి వైకం తన్న భవేత్, రఘునందన ||“. (దేవీభాగవతము)

  1. “పూర్వ భవ కర్మాధీనమై ప్రాణులన్ కీడును మేలును చెందు, లేడొకండు శిక్షింపంగ రక్షింప - - - ||”.

(శ్రీమదాంధ్రమహాభాగవతము - 10 - 1775)

  1. “తత్వజ్ఞులు నిత్యానిత్యాంబులం గూర్చి సుఖదుఃఖముల చెందరు - అజ్ఞులు కొందఱు యోగ వియోగంబులకు సుఖదుఃఖంబుల నొందుదురు”. (శ్రీమదాంధ్రమహాభాగవతము - 7 -)

  2. “కః కస్య హేతు దుఃఖస్య కశ్చ హేతు సుఖస్యవా |

స్వ పూర్వార్జిత కర్మైవ కారణం సుఖదుఃఖయోః |

సుఖస్య దుఃఖస్య న కోపిదాతా పరోదదాతీతి కు బుద్ధిరేషా |

అహం కరోమీతి వృథాభిమానః స్వ కర్మ సూత్ర గ్రథితో హి లోకః ||“. (ఆధ్యాత్మరామాయణము)

(ఎవడు దేనికి కారణము ? దుఃఖమునకెవడు కారణము - సుఖమునకెవడు కారణము? సుఖ దుఃఖములకు వారి వరి పూర్వజన్మలలో చేసిన కర్మయే కారణము - సుఖమును దుఃఖమును కలిగించువాడెవడూ లేడు. ఇతరులు వీటిని కలుగచేసినారనుకొనుట చెడ్ద బుద్ధి. నేను ఈ కర్మ చేయు చున్నాను అనుకొనుట వృధాభిమానము - ఈ లోకమంతయు - లోకములోని ప్రజలందరు వారి వారి కర్మలచేతనే కట్టుబడియున్నారు).

  1. “క. కర్మమున బుట్టు జంతువు

కర్మమున వృద్ధిపొందు గర్మమున జెడుం

కర్మమె కారణమంతకు

కర్మమె సుఖదుఃఖములకు కారణమనఘా“. (శ్రీమదాంధ్రమహాభాగవతము - 10- పూ. భా. - 886)

  1. ” సుఖ దుఃఖములు ఫలములు, లాభాలాభములు వాటికి కారణములు, జయాపజయములు లాభాలాభములకు కారణములు“.

  2. “పుణ్యోదై పుణ్యేన కర్మణా భవతి, పాపః పాపేన” ఇత్యాది శాస్త్రేణ సుఖదుఃఖయోః ధర్మా ధర్మ హేతుకత్వం. అవగతం తతశ్చ జన్మారభ్య దృష్టా భోగః కర్మ హేతుకః - భోగత్వాత్ స్వర్గ భోగ వ దిత్యనుశయ సిద్ధిః.

(పుణ్యకర్మ చేయుటవలన సుఖము, పాప కర్మచేయుటవలన దుఃఖము కలుగుచున్నది అని శాస్త్రము చెప్పుటవలన సుఖ దుఃఖములకు ధర్మాధర్మములు - పాపపుణ్యములు - కారణములని తెలియవచ్చినది. అందుచేత పుట్టినది మొదలు కలుగు భోగము కర్మవలన కలిగినదే).

  1. “పురుషః సుఖదుఃఖానాం భోక్తృత్వే హేతురుచ్యతే ||”. (శ్రీమద్భగవద్గీత - 13 - 26)

(సుఖదుఃఖముల ననుభవించుటకు పురుషుడే కారణము).

  1. సుఖదుఃఖానుభవంబుమనస్సునకు గాని జీవునకు గాదు.

  2. “శబ్దస్పర్శరూపరసగంధాః సుఖదుఃఖ హేతువః”.

(శబ్దము, స్పర్శము, రూపము, రసము, గంధము - ఇవి సుఖదుఃఖములకు కారణములు) (విషయములే కారణములు).

  1. “సుఖం దుఃఖం భవో భావో - - - భవంతి భావా భూతానాం మత్త ఏవ పృధక్ విథాః ||”.

(సుఖము దుఃఖము - మొదలగు భావములు కార్యభేదములు, మనో అనుభవములు - భూతములకు నా వలననే (భగవంతుని వలననే) కలుగుచున్నవి)

  1. అంతఃకరణ దుఃఖాస్తే సుఖదుఃఖాదయో (అ)ఖిలాః |

నాత్మనో నిర్వికారస్య తేన భేద వికల్పనా ||.

(సుఖ దుఃఖములు అంతఃకరణమునకు సంబంధించినవి, నిర్వికారుడు - మార్పులు లేనివాడు - అయిన ఆత్మకు సంబంధించినవికావు).

  1. “ఆత్మాశ్రయమైన బుద్ధి యాత్మయందున్న యానందాదులతోడం గూడిన తెఱంగున నీశ్వరుండు ప్రకృతి తోడం గూడియు నాప్రకృతి గుణంబులైన సుఖదుఃఖంబుల జెందకయుండు”. (శ్రీమదాంధ్రమహాభాగవతము - 1 - 11 -)
Transliteration

  1. ” va. naruṃḍu sukha duḥkhānu bhavaṃbulaku īśvarādhīnuṃḍu, nētraṃbulu gala vāni cēta diviyaṃbhaḍina aṃdhuṃḍunuṃbōlē nīśvaruṃḍiccina sukhaduḥkhaṃbulanu bhaviṃcucunnavāramu”. (śrīmadāṃdhramahābhāgavatamu - 5 - 1 - 11)

  2. “āśāhi paramaṃ duḥkhaṃ nairāśyaṃ paramaṃ sukhaṃ”- (śrīmadbhāgavataṃ - 11 - 3 -44)

(āśayē goppa duḥkhamu - nirāśayē - (āśa lēkuṃḍuṭayē) goppa sukhamu).

  1. “ūrthvaṃbuna brahma paryaṃtaṃbu griṃda sthāvara paryaṃtaṃbu dirugucunna jīvulaku duḥkhaṃbulaṭla sukhaṃbulu prākṛta karmā dhīnaṃbulai siddhiṃcu”. (śrīmadāṃdhramahābhāgavatamu - 1 - 5 - 64)

  2. ” va. prācīna karmaṃbulaṃ brāptaṃbaina saṃsāra cakraṃbucēta na jñāna mōhitulai tirugucunna jaṃtuvulaku sukhaduḥkhaṃbulu naijaṃbulai pravartillucuṃḍu”. (śrīmadāṃdhramahābhāgavatamu - 6 - 17 - 496)

  3. “aprārthitāni duḥkhāni yadhaivāyāṃti dēhinaḥ |

sukhāni ca tathā manyē daivamatrātiricyatē ||“. (bhōjarāju caritramu)

(dēhulaku - prāṇulaku - kōrakuṃḍaganē duḥkhamuleṭlu vaccunnavō aṭlē sukhamulu kūḍa vacccuṃḍunu).

  1. “sukhasyānaṃtaraṃ duḥkhaṃ duḥkhasyānaṃtaraṃ sukhaṃ |

dvē ē taddhi jaṃtūnāṃ alaghyaṃ dinarātravat ||“.

(pagalu tarvāta rātri, rātri tarvāta pagalu vaccinaṭlu jaṃtuvulaku (prāṇulaku) sukhamu tarvāta duḥkhamu, duḥkhamu tarvāta sukhamu vaccucuṃḍunu - ivi tappiṃcukonuṭalu vīlupaḍanivi).

  1. “cakra vatparivartaṃtē duḥkhāni ca sukhāni ca ||”.

(cakramu tirugucunnapuḍu kriṃda bhāgamu mīdaku, mīdabhāgamu kriṃdaku marala marala vaccinaṭlē duḥkhamulu okamāru, sukhamu okamāru marala marala vaccucuṃḍunu).

  1. ” va . duḥkhaṃbulu vāṃcitaṃbulugāka cēkuṟu bhaṃgi sukhaṃbulunu gālānusāraṃbulai labdhaṃbulagu” -

(śrīmadāṃdhramahābhāgavatamu - 7 - 213)

  1. “sukhasyā naṃtaraṃ duḥkhaṃ duḥkhasyānaṃtaraṃ sukhaṃ |

cakranēmiri vaikaṃ tanna bhavēt, raghunaṃdana ||“. (dēvībhāgavatamu)

  1. “pūrva bhava karmādhīnamai prāṇulan kīḍunu mēlunu ceṃdu, lēḍokaṃḍu śikṣiṃpaṃga rakṣiṃpa - - - ||”.

(śrīmadāṃdhramahābhāgavatamu - 10 - 1775)

  1. “tatvajñulu nityānityāṃbulaṃ gūrci sukhaduḥkhamula ceṃdaru - ajñulu koṃdaṟu yōga viyōgaṃbulaku sukhaduḥkhaṃbula noṃduduru”. (śrīmadāṃdhramahābhāgavatamu - 7 -)

  2. “kaḥ kasya hētu duḥkhasya kaśca hētu sukhasyavā |

sva pūrvārjita karmaiva kāraṇaṃ sukhaduḥkhayōḥ |

sukhasya duḥkhasya na kōpidātā parōdadātīti ku buddhirēṣā |

ahaṃ karōmīti vṛthābhimānaḥ sva karma sūtra grathitō hi lōkaḥ ||“. (ādhyātmarāmāyaṇamu)

(evaḍu dēniki kāraṇamu ? duḥkhamunakevaḍu kāraṇamu - sukhamunakevaḍu kāraṇamu? sukha duḥkhamulaku vāri vari pūrvajanmalalō cēsina karmayē kāraṇamu - sukhamunu duḥkhamunu kaligiṃcuvāḍevaḍū lēḍu. itarulu vīṭini kalugacēsināranukonuṭa ceḍda buddhi. nēnu ī karma cēyu cunnānu anukonuṭa vṛdhābhimānamu - ī lōkamaṃtayu - lōkamulōni prajalaṃdaru vāri vāri karmalacētanē kaṭṭubaḍiyunnāru).

  1. “ka. karmamuna buṭṭu jaṃtuvu

karmamuna vṛddhipoṃdu garmamuna jeḍuṃ

karmame kāraṇamaṃtaku

karmame sukhaduḥkhamulaku kāraṇamanaghā”. (śrīmadāṃdhramahābhāgavatamu - 10- pū. bhā. - 886)

  1. ” sukha duḥkhamulu phalamulu, lābhālābhamulu vāṭiki kāraṇamulu, jayāpajayamulu lābhālābhamulaku kāraṇamulu”.

  2. “puṇyōdai puṇyēna karmaṇā bhavati, pāpaḥ pāpēna” ityādi śāstrēṇa sukhaduḥkhayōḥ dharmā dharma hētukatvaṃ. avagataṃ tataśca janmārabhya dṛṣṭā bhōgaḥ karma hētukaḥ - bhōgatvāt svarga bhōga va dityanuśaya siddhiḥ.

(puṇyakarma cēyuṭavalana sukhamu, pāpa karmacēyuṭavalana duḥkhamu kalugucunnadi ani śāstramu ceppuṭavalana sukha duḥkhamulaku dharmādharmamulu - pāpapuṇyamulu - kāraṇamulani teliyavaccinadi. aṃducēta puṭṭinadi modalu kalugu bhōgamu karmavalana kaliginadē).

  1. “puruṣaḥ sukhaduḥkhānāṃ bhōktṛtvē hēturucyatē ||”. (śrīmadbhagavadgīta - 13 - 26)

(sukhaduḥkhamula nanubhaviṃcuṭaku puruṣuḍē kāraṇamu).

  1. sukhaduḥkhānubhavaṃbumanassunaku gāni jīvunaku gādu.

  2. “śabdasparśarūparasagaṃdhāḥ sukhaduḥkha hētuvaḥ”.

(śabdamu, sparśamu, rūpamu, rasamu, gaṃdhamu - ivi sukhaduḥkhamulaku kāraṇamulu) (viṣayamulē kāraṇamulu).

  1. “sukhaṃ duḥkhaṃ bhavō bhāvō - - - bhavaṃti bhāvā bhūtānāṃ matta ēva pṛdhak vithāḥ ||”.

(sukhamu duḥkhamu - modalagu bhāvamulu kāryabhēdamulu, manō anubhavamulu - bhūtamulaku nā valananē (bhagavaṃtuni valananē) kalugucunnavi)

  1. aṃtaḥkaraṇa duḥkhāstē sukhaduḥkhādayō (a)khilāḥ |

nātmanō nirvikārasya tēna bhēda vikalpanā ||.

(sukha duḥkhamulu aṃtaḥkaraṇamunaku saṃbaṃdhiṃcinavi, nirvikāruḍu - mārpulu lēnivāḍu - ayina ātmaku saṃbaṃdhiṃcinavikāvu).

  1. “ātmāśrayamaina buddhi yātmayaṃdunna yānaṃdādulatōḍaṃ gūḍina teṟaṃguna nīśvaruṃḍu prakṛti tōḍaṃ gūḍiyu nāprakṛti guṇaṃbulaina sukhaduḥkhaṃbula jeṃdakayuṃḍu”. (śrīmadāṃdhramahābhāgavatamu - 1 - 11 -)
English

English translation not yet available for this entry. Let us know if you'd like to help.