1. svabhāvō nāma padārthānāṃ pratiniyatā śaktiḥ, - agnē rauṣṇamiva.

(padārthamulalō kaluguśakti - agniki vēḍimi svabhāvamu, nīṭiki taḍi svabhāvamu, ṟātiki kaṭhinamugā nuṃḍuṭa svabhāvamu - agni vēḍigānuṃḍuṭē kāni callagā nuṃḍanēradu -)

2. svasvabhāvaḥ svabhāvaḥ

(padārthamuyokka svasvarūpasthiti - agniki vēḍigā nuṃḍuṭa dharmamu - agni vēḍimi, calladanamu anu reṃḍu viruddhadharmamulu kaligiyuṃḍadu - agniki vēḍimiyē asādhāraṇa dharmamu - vēḍigā nuṃḍuṭayē dāni svabhāvamu_.

3. vahnyē ṣṇavatsa bhāvatvāt svabhāvō durati kramaḥ ||. (gītābhāvaprakāśamu - 2 - 552)

(agniki svabhāvamaina vēḍimivale svabhāvamu anunadi atikramiṃpa śakyamu kānidi - agni dāni dharmamu - svabhāvamu - ayina vēḍimini eppuḍū vadaladu - “svabhāvamu atikramiṃpa śakyamu kānidi” anunadi oka nyāyamu).

4. vastunaḥ svabhāvikō dharmaḥ - pariṇāma hētuḥ -

(vastuvu yokka svabhāvikamaina dharmamu - vastuvu mārpu ceṃduṭaku kāraṇamainadi).

5. “svaḥ bhāvaḥ svabhāvaḥ, avidyā lakṣaṇā prakṛtiḥ māyā pravartatē” (śrīśaṃkaraḥ)

(avidya yanu māyā prakṛtiyē satvarajastamamulanu tana triguṇamuladvārā vyavahariṃcunu - adiyē svabhāvamu).

6. “śruṇu svabhāva śabdēna māyā (a)vidyādi śabditā |

prakṛtiryāsti saivēyaṃ vyavahārē pravartatē ||“. (gītābhāvaprakāśamu - )

(māya, avidya, prakṛti yani ceppabaḍinadē svabhāvamugā vyavahāramulō pravartiṃcucunnadi. anagā idiyē karmalu cēyiṃcucunnadi - vāṭi phalamu nanubhaviṃpa cēyucunnadi).

7. māyā(a)vidyābhidā śaktiḥ svabhāvakhyā pravartatē | (gītābhāvaprakāśamu - 5 - 119)

(avidya yanu pērugala māyayē svabhāvamani ceppabaḍucunnadi).

8. “ajñānātmikā daivī māyā prakṛtiḥ” (madhusūdhanīvyākhyā)

(ajñānarūpamai daiva saṃbaṃdhamaina māya yanu prakṛti).

9. īśvarasya prakṛtiḥ triguṇātmikā -

(satvarajastamamulugala īśvaruni prakṛti)

10. satvādi guṇatraya rūpaḥ

(satvarajastamamulanu mūḍuguṇamula (heccutaggulatō) kūḍiyuṃḍunadi) “satvādi pravṛttiḥ” (satvarajastamamulanu triguṇamula vyāpāramu).

11. prakṛtiḥ, anātmabhūtaṃ ātmani saṃbadhyamānaṃ bhūta sūkṣma tadvāsanādikaṃ -

(prakṛti - ātmayaṃdu baṃdhiṃpabaḍina anātmavastuvu sūkṣmabhūtamu, dāni vāsana modalagunavi).

12. svasva = tanayokka; bhāvaḥ = saṃkalpamu - tanayokka saṃkalpamu. saṃkalpamu lēnidē svabhāvamuṃḍadu. saṃkalpamu anagā nēnu ī pani cēsedanu - ani manasulō kaligina ūha. ī ūha maniṣi tatvamunu baṭṭi kalugunu - aṃducēta adiyē vāni svabhāvamu)

13. svāsādhāraṇō bhāvaḥ, prācīna vāsanā nimittaḥ, tattadruci viśēṣaṃ, yatra ruciḥ tatra śraddhājāyatē.

(tanayokka asādhāraṇa bhāvamu - (special) - tanaku okkanikē kalugu bhāvamu. gatiṃcina janmalalōni karmalavalana kaligina vāsanalē kāraṇamugā galadi. ā karmala phalitamugā - vāsana rūpamugā - ī janmalō kaligina svabhāvamu - tanaku pratyēkamagu pravartana aṭṭi vāsanalavalana kaligi konni konni prakriyala yaḍala kalugu ruci - iṣṭamu kaligiyuṃḍuṭa. dēniyaṃdu iṣṭamu kaligi yuṃḍina dāniyaṃdē śraddha kalugunu. aṭti śraddha kaligiyuṃḍuṭē svabhāvamu).

14. “janmāṃtarakṛta dharmādi saṃskāraḥ, maraṇakālē abhivyaktaḥ svabhāvaḥ ucyatē -” (śrīśaṃkaraḥ)

(kriṃdaṭi janmalalō cēsina puṇyamu modalaguvāṭi saṃskāramu - canipōvunapuḍu vyaktamagunadi - kanabaḍunadi - sūcanagā kanabaḍunadi - svabhāvamani ceppabaḍucunnadi).

15. prakṛti vāsanā - anādikāla pravṛtta pūrva pūrva karma janita dēvādyākāra prakṛti saṃsarga kṛta tattadātmābhimāna janita vāsanā kṛtaṃ. ī dṛśaṃ kartṛtvādikaṃ sarvaṃ svarūpa prayuktaḥ ityarthaḥ.

(mānavuni prakṛtivalana satvarajastamōguṇamulu heccu takkuvalu valana kaligina vāsana anādikālamu nuṃḍi vaccucunna pūrva janmalalō cēsina karma valana kaligina dēvatalu modalagu ākāramulu, vāṭi prakṛti (naijaguṇamu) valana kaligina āyā śarīramulaṃdali abhimānamuvalana kaligina vāsana kāraṇamugā tayārayina svabhāvamu. iṭuvaṃṭi kartṛtvamu modalagunadaṃtayu svarūpa prayuktamu)

16. sahaja vāsanā rūpaṃ

(tanatōnē puṭṭina pūrvajanmamula vāsana - anu bhavamu valana kaligina tatvamu, svabhāvamu, guṇamu, dharmamu).

17. “śruṇu prāgjanma saṃskārō dharmā dharmaika gōcaraḥ |

vartamāna bhavē vyaktaḥ sarvatō balavāṃścayaḥ |

prakṛtiḥ sā svakīya yā stasyāḥ sadṛśamēvahi |

sarvōpi guṇa dōṣajñaścēṣṭatē, kimu mūḍha dhīḥ |

tasmā tsarvē anuvartaṃtē prāṇinaḥ prakṛtiṃ svikāṃ |

puruṣārthakṣayē hētubhūtā mapi durityayāṃ |

rājñōvā mama vā tatra nigphrahaḥ kiṃ kariṣyati |

rāgautkaṭyēna duritānni nivārayituṃ kṣamāḥ |

mahā naraka hētutvaṃ jñātyāpi vāsanā balāt |

pravartamānāḥ pāpēṣu madājñāti kramādapi |

na cibhyatīti tātparyaṃ harērnārāyaṇasya ca ||“. (gītābhāvaprakāśamu - 3 - 202 to 207)

(pāpa puṇyamulatō kūḍina kriṃdaṭi janmala saṃskāramu ī vartamāna janmalō (ippuḍu jarugutunna janmalō) vyaktamagunadi, balamu galadi, yēdi kaladō adiyē tanayokka prakṛti. dīni guṇa dōṣamulu telisinavāḍainanu ā prakṛti - naijamu - prakāramu naḍacunu - pravartiṃcunu. mūḍhuni guṟiṃci vēṟē ceppanavasaramu lēdu - aṃducēta samastamaina jīvulu vāri vāri prakṛtini - svabhāvamunu - (adi puruṣārthamula sādhananu kṣīṇiṃpacēsinanu) - anuvartiṃcucunnāru - vāri prakṛti - naijamu - prakāramu pravartiṃcucunnāru. ī viṣayamulō (ājñacēyu) rājugāni, (bhagavaṃtuḍanaina) nēnu gāni ēmiyu cēyalēmu - vāriki vāri prakṛti prakāramu udrēkamu valana kalugu cēṣṭalanu nivāriṃcuṭa śakyamu kādu - aṭṭivāri svabhāvamu goppa narakamunu poṃdiṃcuṭaku kāraṇamainadani telisiyu vāri pūrva janmala kaligina vāsanā balamu valana pāpākarmala cēyuvārai nā ājñanu (śāstra bōdhananu) atikramiṃcinanu vāru bhayamu ceṃdaru - ani tātparyamu).

1. svakīyō bhāvaḥ svabhāvaḥ brāhmaṇādi janmahētu bhūtaṃ, prācīna karma ityarthaḥ - tatprabhāvāḥ satvādayō guṇāḥ.

(śrīmān rāmānujaḥ)

(tana bhāvamu - brāhmaṇuḍu modalagu janmalaku kāraṇamainadi. idivaraku janmalalō cēsina karma ani arthamu).

18. janmāṃtara kṛta saṃskāraḥ, prāṇināṃ vartamāna janmani sva kāryābhi mukhatvēna abhivyaktaḥ svabhāvaḥ saḥ prabhavaḥ yēṣāṃ guṇānāṃ tē svabhāva prabhavāḥ guṇāḥ, guṇaprādurbhāvasya niṣkāraṇānupapattē ḥ -

(idivaraku janmalalō kaligina saṃskāramu prastuta janmalō vāṭi kāryamunu cēyuṭaku - karmaphalamunu cūpuṭaku abhimukhamu ayi - siddhamayi - vyaktamainadi - cēṣṭalalō paiki kanabaḍunadi svabhāvamu - ī svabhāvamu ē guṇamulanu kalugacēyunō avi svabhāvaprabhāvamaina guṇamulu - kuṇamulu (satvarajastamōguṇamulu) niṣkāraṇamugā kalugavu - vāṭiki kāraṇamuṃḍavalenu - adiyē svabhāvamu).

19. svasya hētuḥ iti svabhāvaḥ -

(tanaku kāraṇamainadi, tana pravartanaku kāraṇamainadi svabhāvamu).

20. sarvabhūtānāṃ pariṇāma hētuḥ -

21. svayamēva bhavatīti svabhāvaḥ -

(dānaṃtaṭa adē kalugunadi svabhāvamu - okaru ceppinamīdaṭa kalugunadi kādi - naijamu - “hīnuḍavaguṇaṃbu mānalēḍu” -

22. “svayamēva sarvaṃbhāvayatīti svabhāvaḥ - svaṃ bhāvayatītivā svabhāvaḥ”

(svayamugā sarvamunu bhāviṃpa cēyunadi - iṣṭāniṣṭamulu kalugacēsi tadvārā kaṣṭa sukhamulanu kalugacēyunadi. iṭlu svabhāvamu kaṣṭamulanu anubhaviṃpa cayucuṃḍagā ātma taṭasthamugā nuṃḍunu).

23. “prakṛtē ranyathā bhāvō na kathaṃ cidbhaviṣyati”.

(dēni svabhāvamukaṃṭe adi maroka rītigā nuṃḍadu - prati vastuvu dāni svabhāvamu nanusariṃciyē yuṃḍunu gāni vēru vidhamugā nuṃḍadu - “puli pillaku ōkacāra ayina nuṃḍunu”, - tēlunaku kuṭṭuṭayē svabhāvamu).

24. “svabhāvajēna kauṃtēya nibaddhaḥ svēna karmaṇā |

kartuṃ nēcchasi yanmōhāt kariṣyasya vaśōpi tat ” (śrīmadbhagavadgīta - 18 - 60)

(tana svabhāvarūpamagu karmacēta jīvuḍu baddhuḍagucunnāḍu. ē pani nīvu cēyakayuṃḍa talaṃcitivō dānini mōhamucēta, svabhāvamucēta - nī svabhāvamunaku vaśuḍavai - cēyuduvu. nīvu cēyu karmalu nī vaśamulō lēvu, nī svabhāvamuyokka vaśamulō nunnavi. nīku iṣṭamulēni panula nainanu nī svabhāvamuvalana nīvu cēyavalasiyuṃḍunu, cēyuduvu).

25. “na kartṛtvaṃ na karmāṇi lōkasya sṛjati prabhuḥ |

na karmaphala saṃ yōgaṃ svabhāvastu pravartatē ||“. (śrīmadbhagavadgīta - 5 - 14)

(lōkamunaku - lōkulaku kartṛtvamugāni, karmaphalamula bhōktṛtvamukāni (anubhavamukāni) bhagavaṃtuḍu kaluga cēyuṭalēdu - svabhāvamē vīṭanniṃṭinī kalugacēyucunnadi).

26. “svasyaiva brahmaṇa ēva aṃśatayā jīvarūpēṇabhavanaṃ svabhāvaḥ”

(parabrahma yokka aṃśayē jīvarūpamugā aguṭa lēka puṭṭuṭa svabhāvamu - parabrahma jīvabhāvamu noṃduṭa, jīvarūpamu noṃduṭa svabhāvamu)

27. “svākhyō bhāvaḥ svabhāvaḥ iti vutpatyā jīvōvā svabhāvaḥ sarvadā astyēva ēka prakārēṇa iti bhāvaḥ. aṃtaḥkaraṇādi vyāvṛtyarthō bhāva śabdaḥ nahi ēka prakārēṇa sthitiḥ. aṃtaḥkaraṇādēḥ vikāritvāt - sva śabdaḥ īśvara vyāvṛtyarthaḥ ||” (śrī ānaṃdatīrthaḥ)

(‘tanu’ anu bhāvamu - anu vutpatyarthamu prakāramu svabhāvamu anagā tanē - ā bhagavaṃtuḍē, jīvuḍē - jīva rūpamulō nunna bhagavaṃtuḍē - ellapuḍu okē prakāramugā nuṃḍuvāḍu ani arthamu. ‘bhāvamu’ anu māṭa aṃtaḥkaraṇamu modalagu vāṭi vṛttini teliyacēyunadi. aṃtaḥkaraṇamu modalagunavi mārpulu kalavaguṭacēta okē prakāramugā nuṃḍuṭa kādu - ‘sva’ anu māṭa bhagavaṃtuni guṟiṃci ceppunadi - ‘svasvabhāvamu’).

28. “parisya brahmaṇaḥ pratidēhaṃ pratyagātma bhāvaḥ, svabhāvaḥ. (sō bhāvaḥ = svabhāvaḥ) adhyātmaṃ ucyatē” (śrīśaṃkaraḥ)

(parabrahmaku pratidēhamu pratyagātmabhāvamu, adhyātmamani ceppabaḍunu. adiyē svaḥ bhāvaḥ - svabhāvamu - jīvuḍu - tana yokka - bhāvamē rūpamē).

29. “jīvasya ayaṃ jaivō aṃtaḥkaraṇādiḥ dēha paryaṃtaḥ padārthaḥ svabhāvaḥ”, svasvabhāvaḥ svabhāvaḥ “iti vyutpatyātē brahma tadviduḥ” iti jīvānāṃ prakṛtatvāt ‘sva’ śabdō jīvavācī (jayatīrthamuniḥ)

(jīvunidaina aṃtaḥkaraṇamu modalainadi dēhamu varaku gala padārthamu - svabhāvamu - sva = brahma yokka bhāvaḥ = bhāvamu anu vyutpatyarthamunu baṭṭi vāru - brahmajñānulu - jīvuḍu brahmamēyani yerigiri - ani ceppuṭavalana sva śabdamu jīvuni guṟiṃci ceppunadiyē).

30. “va. dēhaṃbunaku dravyaṃbulaina mahābhūtaṃbulunu janma nimittaṃbulaina karmaṃbulunu, garmakṣōbhakaṃbaina kālaṃbunu, gālapariṇāma hētuvaina svabhāvaṃbunu, bhōktayaina jīvuṃḍunu, vāsudēvuṃḍakā neṟuṃgumu”. (śrīmadāṃdhramahābhāgavatamu - 2 - 5 - 84)

31. “va. ammahanīya tējōnidhi modali yavatāraṃbu sahasra śīrṣādi yuktaṃbayi prakṛti pravartakaṃbagu nādi puruṣa rūpaṃbagu. aṃdu gālasvabhāvaṃbulanu śaktu ludayiṃce”. (śrīmadāṃdhramahābhāgavatamu - 2 - 6 - 112)

32. “pariṇāma saṃpādakō guṇa viśēṣaḥ. sa ca svabhāvaḥ kālasya śaktirvā, prakṛtēḥ svabhāvō vā, bhagavataḥ līlā rasānuguṇa svabhāvōvā”.

(mārpulanu kalugacēyu guṇaviśēṣamu - adi svabhāvamu. kālamu yokka śakti, lēka prakṛtiyokka svabhāvamu, lēka, bhagavaṃtuniyokka līlāguṇamuyokka svabhāvamu)

33. “svabhāvō adhyātma mucyatē” (śrīmadbhagavadgīta - 8 - 3)

“svābhāvaḥ svasva rūpaṃ yatpratya kcaitanya mēvahi |

ucyatē adhyātma śabdēna nēṃdriyagrāma ityayaḥ ||“. (gītābhāvaprakāśamu -)

(tana svarūpamē - jīva śarīramunadhiṣṭiṃci yunna jīvuḍē pratyak caitanyamu, adiyē svabhāvamu, adiyē ādhyātmamu, parabrahmatatvamu - svasvarūpamu - aṃducēta svabhāvamanagā iṃdriyamulukāvu).

34. “sadṛśaṃ cēṣṭatē svasyāḥ prakṛtē rjñāna vānapi |

prakṛtiṃ yāṃti bhūtāni nigrahaḥ kiṃ kariṣyati ||“. (śrīmadbhagavadgīta - 3 - 33)

(jñāni ayinanu tana svabhāvamu nanusariṃciyē panulu cēyunu - bhūtamulu - prāṇulu - vāṭi vāṭi prakṛtinē poṃducuṃḍunu - (svabhāvamunē poṃducuṃḍunu) - dānini aḍḍuṭakugāni, mārcuṭakugāni evarunu ēmiyunu cēyajālaru).

35. “anēka taḍavalu oka kāryamunu oka vidhamugā cēsi marala adē vidhamugā cēyucu vaccinaṃduna saṃpādiṃpabaḍina vāḍuka lēka alavāṭu. idē vidhamugā manassunakunu vāḍukalu - alavāṭlu ērpaḍunu - kāryamulanu saṃkalpiṃci vikalpiṃci anēka kōṭlamārlu talaṃpulanu talacinaṃduna ērpaḍina vāḍuka, lēka, alavāṭu. dīninē manōvāsana ani ceppuduru - vāsanā jālamunaku svabhāvamani pēru”.

36. “appuḍē puṭṭina biḍḍaku evarunu nērpiṃcakanē tana tallipālanu pīlcu śaktinē svabhāvamaṃduru - anēka janmalaṃdu tallipālu pīlci, trāgi abhyāsamainaṃduna kaligina śakti”.

37. svabhāvamu janmatō kūḍa puṭṭinadi, naśiṃpa cēyuṭaku vīlu kānidi, pūrtiga nirōdhiṃpa jālanidi - “puṭṭukatō puṭṭina buddhi puḍakalatōnē pōvunu” - janmatō puṭṭinadi maraṇamuvaraku uṃḍunu).

38. “brāhmaṇa kṣatriya viśāṃ śūdrāṇāṃ ca paraṃtapa |

karmāṇi pravibhaktāni svabhāva prabhavairguṇaiḥ ||.” (śrīmadbhagavadgīta - 18 - 41)

(brāhmaṇulaku, kṣatriyulaku vaiśyulaku śūdrulaku vāri vāri svabhāvamu valana kaligina guṇamulanu baṭṭi vāriki karmalu vibhajiṃpabaḍinavi).

39. “brāhmaṇa svabhāvasya satva guṇaḥ prabhavaḥ kāraṇaṃ. tathā kṣatriya svabhāvasya satvōpasarjanaṃ rajaḥ prabhavaḥ. vaiśya svabhāvasya tama upasarjanaṃ rajaḥ prabhavaḥ śūdrasya bhāvasya raja upasarjanaṃ tamaḥ prabhavaḥ” (śrīśaṃkaraḥ)

(brāhmaṇuni svabhāvamunaku kāraṇamu satvaguṇamu - kṣatriyuni svabhāvamunaku kāraṇamu satvamu upasarjanamu rajōguṇamu - vaiśvuni svabhāvamunaku kāraṇamu tamōguṇamu - upasarjanamu rajōguṇamu - śūdruni svabhāvamunaku kāraṇamu rajōpasarjanamu - tamōguṇamu).

40. “brāhmaṇasya svabhāva prabhavō rajastamō (a)bhi bhavēna udbhūtaḥ satva guṇaḥ. kṣatriyasya svabhāva prabhavaḥ tamassatvābhi bhavēnōdbhūtaḥ rajōguṇaḥ - vaiśyasya svabhāva prabhavassatva rajō bhi bhavēna alpōdriktaḥ tamōguṇaḥ. śūdrasya svabhāva prabhavastu rajassattvābhi bhavēna atyudriktaḥ tamō guṇaḥ” (śrīmān rāmānujaḥ)

(brāhmaṇuni svabhāvamu valana kaliginadi, rajōguṇamunu tamōguṇamunu aṇacipeṭṭina satvaguṇamu - kṣatriyuni svabhāvamuvalana kaliginadi tamōguṇamunu satvaguṇamunu aṇacipeṭṭi puṭṭinadi rajōguṇamu. vaiśyuni svabhāvamuvalana kaliginadi satvaguṇamunu rajōguṇamunu aṇaci uṃci koddigā udriktamaina tamōguṇamu. śūdruni svabhāvamuvalana kaliginadi rajōguṇamunu, satvaguṇamunu aṇacipeṭṭi mikkili udriktamaina tamōguṇamu).

41. “svabhāva niyataṃ karma kurvannāpnōti - kilbiṣaṃ”. (śrīmadbhagavadgīta - 18 - 47)

(evari svabhāvamunaku śāstramulō niyamiṃpabaḍina karma vāru cēsina yaḍala pāpamunu ceṃdaru)